Simfonik orkestr
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 375-b. — ziyouz.com
Simfonik orkestr - torli, puflama va urma çolgu asboblardan tuzilgan eng boy va murakkab turdagi orkestr. Uning şakllanişida Yevropada tarqalgan çolğu asboblari hamda xalq va professional çolğu ansambllari muxim rol uynagan. 18-a.ning 2-yarmida klassik So. taşkil topgan; u kiçik So. deb ham yuritiladi. Unga 8— 10 birinçi va 4—6 ikkinçi skripka, 2—4 alt, 3—4 violonçel, 2 kontrabas, 2 tadan fleyta, goboy, klarnet, fagot, valtorna, keyinçalik, 2 truba va litavralar kirgan. 19-a. da mazkur orkestrga boşqa çolğular (mas, trombonlar, tuba va b.) qöşilişi hamda ijroçilar soni (mas, birinçi skripkalar 14—16 tagaça) kupaytirilişi natijasida katta So. paydo bölgan. 19va 20-a. da So. tarkibi uziga xos tembr va ifodaviy imkoniyatlarga ega bölgan boşqa (mas, kiçik va basklarnetlar, arfa, çelesta, organ, fortepiano, ayniqsa, turli urma çolğular va b.) musiqa asboblar hisobiga kengaytirilgan.
Özbekistonda So. 19-a.ning oxirida paydo buldi. Hozir Özbekiston milliy simfonik orkestri, Özbekiston davlat konservatoriyasi qoşidagi musiqali teatrstudiyasining S.o.lari çet el mumtoz hamda zamonaviy kompozitorlar asarlarining tarğibotçilari sifatida tanilgan. Bulardan taşqari, Navoiy teatri, Muqimiy teatri va b. musiqali drama va komediya teatrlarida S.o.lar mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИМФОНИК ОРКЕСТР - торли, пуфлама ва урма чолгу асбоблардан тузилган энг бой ва мураккаб турдаги оркестр. Унинг шаклланишида Европада тарқалган чолғу асбоблари ҳамда халқ ва профессионал чолғу ансамбллари мухим роль уйнаган. 18-а.нинг 2-ярмида классик Со. ташкил топган; у кичик Со. деб ҳам юритилади. Унга 8— 10 биринчи ва 4—6 иккинчи скрипка, 2—4 альт, 3—4 виолончель, 2 контрабас, 2 тадан флейта, гобой, кларнет, фагот, валторна, кейинчалик, 2 труба ва литавралар кирган. 19-а. да мазкур оркестрга бошқа чолғулар (мас, тромбонлар, туба ва б.) қўшилиши ҳамда ижрочилар сони (мас, биринчи скрипкалар 14—16 тагача) купайтирилиши натижасида катта Со. пайдо бўлган. 19ва 20-а. да Со. таркиби узига хос тембр ва ифодавий имкониятларга эга бўлган бошқа (мас, кичик ва баскларнетлар, арфа, челеста, орган, фортепиано, айниқса, турли урма чолғулар ва б.) мусиқа асбоблар ҳисобига кенгайтирилган.
Ўзбекистонда Со. 19-а.нинг охирида пайдо булди. Ҳозир Ўзбекистон миллий симфоник оркестри, Ўзбекистон давлат консерваторияси қошидаги мусиқали театрстудиясининг С.о.лари чет эл мумтоз ҳамда замонавий композиторлар асарларининг тарғиботчилари сифатида танилган. Булардан ташқари, Навоий театри, Муқимий театри ва б. мусиқали драма ва комедия театрларида С.о.лар мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.