Simplast
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 372-b. — ziyouz.com
Simplast (yun. syn — birgalikda va plastos — yasalgan, taşkil etilgan) — 1) hay vonl arda — töqimada hujayralar orasidagi çegaraning yöqolib, yadroning butunlay sitoplazmada joylaşişi. S. tuzştişi köndalang çiziqli muskul tolalari, ayrim infuzoriyalar, bir qança haşarotlar embrional rivojlanişining dastlabki davrlari uçun xos. Ayrim töqimalar (mas, mollyuskalar va haşarotlar içagi epiteliysi) ovqat hazm qilişning har xil davrlarida hujayraviy yoki S. tuzil işga ega böladi. S. hujayralarning birbiri b-n qöşilib ketişi yoki yadrosi bölinib, hujayraning bölinmasligi (sitotomiya) tufayli yuzaga keladi; 2) ösimliklarda — hujayraviy tuzilişga ega bölgan köp yadroli protoplast; özaro qöşilib ketgan xujayralar protoplazmasi; protoplazmatik ipçalar yordamida özaro tutaşgan protoplastlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИМПЛАСТ (юн. syn — биргаликда ва plastos — ясалган, ташкил этилган) — 1) ҳай вонл арда — тўқимада ҳужайралар орасидаги чегаранинг йўқолиб, ядронинг бутунлай цитоплазмада жойлашиши. С. тузштиши кўндаланг чизиқли мускул толалари, айрим инфузориялар, бир қанча ҳашаротлар эмбрионал ривожланишининг дастлабки даврлари учун хос. Айрим тўқималар (мас, моллюскалар ва ҳашаротлар ичаги эпителийси) овқат ҳазм қилишнинг ҳар хил даврларида ҳужайравий ёки С. тузил ишга эга бўлади. С. ҳужайраларнинг бирбири б-н қўшилиб кетиши ёки ядроси бўлиниб, ҳужайранинг бўлинмаслиги (цитотомия) туфайли юзага келади; 2) ўсимликларда — ҳужайравий тузилишга эга бўлган кўп ядроли протопласт; ўзаро қўшилиб кетган хужайралар протоплазмаси; протоплазматик ипчалар ёрдамида ўзаро туташган протопластлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.