Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Simpleks

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 373-b. — ziyouz.com

    Simpleks (lot. simplex — sodda) — nuqta, kesma, uçburçak, tetraedr fazodagi köp ölçovli analogi umumiy nomi. Uç ölçovli S. tetraedr, ikki ölçovli S. uçburçak, bir ölçovli S. kesma va nol ölçovli S. esa nuqga böladi, p ölçovli S.ning i+1 ta uçi, p(p+1) ta qirrasi va har biri (i—1) ölçovli Sdan iborat p+h ta yoklari bor. S.ning uçlari x0, xr...,xp vektorlar uçlarida joylaşgan bölsa, ixtiyoriy nuqtasi x=Xok0+X1x1+...+Xpxp vektorning uçidan iborat böladi. kff Ya/,...,A1 sonlar manfiy emas va yiğindisi birga teng bölib, x nuqtaning baritsentrik koordinatalari deyiladi. Xususan, x nuqta S.ning baritsentri (oğirlik markazi) deyiladi. Kesmaning baritsentri uning örta nuqtasidan iborat. Geometriya va topologiyada murakkab obyektlar S.larga bölib örganiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СИМПЛЕКС (лот. simplex — содда) — нуқта, кесма, учбурчак, тетраэдр фазодаги кўп ўлчовли аналоги умумий номи. Уч ўлчовли С. тетраэдр, икки ўлчовли С. учбурчак, бир ўлчовли С. кесма ва ноль ўлчовли С. эса нуқга бўлади, п ўлчовли С.нинг и+1 та учи, п(п+1) та қирраси ва ҳар бири (и—1) ўлчовли Сдан иборат п+ҳ та ёклари бор. С.нинг учлари х0, хр...,хп векторлар учларида жойлашган бўлса, ихтиёрий нуқтаси х=Хок0+Х1х1+...+Хпхп векторнинг учидан иборат бўлади. kff Я/,...,А1 сонлар манфий эмас ва йиғиндиси бирга тенг бўлиб, х нуқтанинг барицентрик координаталари дейилади. Хусусан, x нуқта С.нинг барицентри (оғирлик маркази) дейилади. Кесманинг барицентри унинг ўрта нуқтасидан иборат. Геометрия ва топологияда мураккаб объектлар С.ларга бўлиб ўрганилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.