Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sinay yozuvi

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 376-b. — ziyouz.com

    Sinay yozuvi — Sinay yarim orolidagi toğlarda toşlarga bitilgan 50 ga yaqin ustyozuvning belgilar tizimi. Ustyozuvlarning 16 tasi 1905 y.da ingliz olimi F. Pitri tomonidan topilib, arxeologik ma'lumotlar asosida mil. av. 15-a. ga mansub deb belgilandi; qolganlari esa 1927—35 y.lar oraliğida topildi. Ingliz misrşunosi A. Gardiner, ayrim belgilarning taşqi öxşaşligiga asoslanib, Syo.ni misr va qad. som yozuvlari örtasidagi boğlovçi halqa, uning yaratuvçilari esa somiylardir, deb öylaydi. Gardiner va uning izdoşlari uşbu yozuvni öqişga urinib körganlar va 32 ta birbiriga öxşamagan belgini aniklaganlar (demak, Syo. harfiy yozuv bölgan). Lekin S.yo.ning töğri öqilganligi (deşifrovkasi) masalasi hanuzgaça munozarali bölib qolmoqda. Uning turli olimlar tomonidan turliça (jiddiy farqlar b-n) öqilişi sababli, köpçilik mutaxassislar (mas, nemis olimlari G. Bauer va I. Fridrix) bu yozuv qali töğri öqilmagan, degan fikrdalar. Ba'zi manbalarda Syo. mil. 2—4-a.larda Sinay yarim orolida qöllangan oromiy yozuvining bir körinişidir, degan fikr xam uçraydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СИНАЙ ЁЗУВИ — Синай ярим оролидаги тоғларда тошларга битилган 50 га яқин устёзувнинг белгилар тизими. Устёзувларнинг 16 таси 1905 й.да инглиз олими Ф. Питри томонидан топилиб, археологик маълумотлар асосида мил. ав. 15-а. га мансуб деб белгиланди; қолганлари эса 1927—35 й.лар оралиғида топилди. Инглиз мисршуноси А. Гардинер, айрим белгиларнинг ташқи ўхшашлигига асосланиб, Сё.ни миср ва қад. сом ёзувлари ўртасидаги боғловчи ҳалқа, унинг яратувчилари эса сомийлардир, деб ўйлайди. Гардинер ва унинг издошлари ушбу ёзувни ўқишга уриниб кўрганлар ва 32 та бирбирига ўхшамаган белгини аниклаганлар (демак, Сё. ҳарфий ёзув бўлган). Лекин С.ё.нинг тўғри ўқилганлиги (дешифровкаси) масаласи ҳанузгача мунозарали бўлиб қолмоқда. Унинг турли олимлар томонидан турлича (жиддий фарқлар б-н) ўқилиши сабабли, кўпчилик мутахассислар (мас, немис олимлари Г. Бауэр ва И. Фридрих) бу ёзув қали тўғри ўқилмаган, деган фикрдалар. Баъзи манбаларда Сё. мил. 2—4-а.ларда Синай ярим оролида қўлланган оромий ёзувининг бир кўринишидир, деган фикр хам учрайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.