Singenetik konlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 381-b. — ziyouz.com
Singenetik konlar (yun. syn birga va genetos — tugma) — bir xil geologik jarayonlarda yondoş jinslar b-n birgalikda hosil böladigan foydali qazilma konlari. Odatda, qatlam va qatlamsimon şaklga ega bölib, töşama va qoplama qavatlardan iborat. S.k.ga çökindi temir va marganets konlari, segregatsion va likvatsion magmatik konlar misol böladi. S.k. sedimentogenez va dastlabki diagenez bosqiçlarda rudali minerallarning çökmaga ötişi tufayli şakllanadi. Yondoş jinslar b-n yagona stratigrafik gorizontlarni taşkil etadi. Şu tufayli stratiformali konlar deb ham ataladi. Jan. Qozoğiston va Örta Osiyodagi yuqori devon — quyi karbon dolomitlarida va ohakli dolomitlarda keng tarqalgan. Yirik konlari: Mirgalimsoy (Qozoğiston), Kulçulok va Uçquloq (Özbekiston). Ularda qörğoşin va rux zaxirasi sanoat ahamiyatiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИНГЕНЕТИК КОНЛАР (юн. syn бирга ва genetos — тугма) — бир хил геологик жараёнларда ёндош жинслар б-н биргаликда ҳосил бўладиган фойдали қазилма конлари. Одатда, қатлам ва қатламсимон шаклга эга бўлиб, тўшама ва қоплама қаватлардан иборат. С.к.га чўкинди темир ва марганец конлари, сегрегацион ва ликвацион магматик конлар мисол бўлади. С.к. седиментогенез ва дастлабки диагенез босқичларда рудали минералларнинг чўкмага ўтиши туфайли шаклланади. Ёндош жинслар б-н ягона стратиграфик горизонтларни ташкил этади. Шу туфайли стратиформали конлар деб ҳам аталади. Жан. Қозоғистон ва Ўрта Осиёдаги юқори девон — қуйи карбон доломитларида ва оҳакли доломитларда кенг тарқалган. Йирик конлари: Миргалимсой (Қозоғистон), Кулчулок ва Учқулоқ (Ўзбекистон). Уларда қўрғошин ва рух захираси саноат аҳамиятига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.