Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sinklinoriy

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 386–387-b. — ziyouz.com

    Sinklinoriy (yun. synklino egilaman) — Yer pöstidagi qatlamlarning yirik murakkab burmali strukturam. S, asosan, tektonik jarayonlar natijasida mayda (tobe) sinklinal yoki orogen egilmalar hisobiga yaxlit keng qamrovli geosinklinal sistemalar vujudga kelişidan paydo böladi. S. keskin va kuçli burmalangan, çiziqli braxiform burmalar hosil qilişi b-n ajralib turadi. S. içki kötarilmalarning (geoantiklinal) egilişi natijasida şakllanib, şakllaniş davri mobaynida astasekin çuqurlaşib boradi. Odatda, S.ning markaziy qismida yoş jinslar yotadi, uning uzunligi bir neça yuz km, eni önlab km ga yetadi. S. şaklan öziga qaramaqarşi bölgan struktura — antiklinoriy b-n yonmayon keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СИНКЛИНОРИЙ (юн. synklino эгиламан) — Ер пўстидаги қатламларнинг йирик мураккаб бурмали структурам. С, асосан, тектоник жараёнлар натижасида майда (тобе) синклиналь ёки ороген эгилмалар ҳисобига яхлит кенг қамровли геосинклиналь системалар вужудга келишидан пайдо бўлади. С. кескин ва кучли бурмаланган, чизиқли брахиформ бурмалар ҳосил қилиши б-н ажралиб туради. С. ички кўтарилмаларнинг (геоантиклиналь) эгилиши натижасида шаклланиб, шаклланиш даври мобайнида астасекин чуқурлашиб боради. Одатда, С.нинг марказий қисмида ёш жинслар ётади, унинг узунлиги бир неча юз км, эни ўнлаб км га етади. С. шаклан ўзига қарамақарши бўлган структура — антиклинорий б-н ёнмаён келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.