Sirtlonlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 422-b. — ziyouz.com
Sirtlonlar (Hyaenidae) — yirtqiçlar turkumiga mansub sut emizuvçilar oilasi. Taşqi körinişi buriga öxşaydi. Gavdasining uz. 55—165 sm. Oldingi oyoklari orqadagisiga nisbatan uzunroq. Oyoqlari 4 barmokli (yer börisi oldingi oyoklari 5 barmokli), böyni yöğon, boşi katta, tişlari yirik. Dumi pahmoq, kalta (uz. 20—22 sm). Köpçiligining böyni ustida va qisman yağrinida uzun yungi (yoli) böladi. Qönğir yoki kulrangtusli yungi yöl-yöl yoki xoldor. Anal teri bezlari ötkir hidli sekret ajratib çiqaradi. 3 uruği; yöl-yöl S, xoldor S, yer börilari) va 4 turi bor. Afrika, Old va Örta Osiyo, Jan. Ğarbiy Osiyoda tarkalgan. Özbekiston jan.da (Surxondaryo viloyati) yöl-yöl sirtlon 20-a. örtalarigaça uçragan.
S. yarim çöl va çölda yaşaydi, keçasi ov qiladi. Yakka yoki juftjuft bölib yuradi. Yiliga 1 marta 2—4, ba'zan 6 tadan bolalaydi. Hayvonlar murdasi b-n oziqlanadi; guruh bölib birmunça yirik tuyoqli hayvonlar (antilopalar), ba'zan uy hayvonlariga ham hujum qiladi. 1 turi va 1 kenja turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИРТЛОНЛАР (Hyaenidae) — йиртқичлар туркумига мансуб сут эмизувчилар оиласи. Ташқи кўриниши бурига ўхшайди. Гавдасининг уз. 55—165 см. Олдинги оёклари орқадагисига нисбатан узунроқ. Оёқлари 4 бармокли (ер бўриси олдинги оёклари 5 бармокли), бўйни йўғон, боши катта, тишлари йирик. Думи паҳмоқ, калта (уз. 20—22 см). Кўпчилигининг бўйни устида ва қисман яғринида узун юнги (ёли) бўлади. Қўнғир ёки кулрангтусли юнги йўл-йўл ёки холдор. Анал тери безлари ўткир ҳидли секрет ажратиб чиқаради. 3 уруғи; йўл-йўл С, холдор С, ер бўрилари) ва 4 тури бор. Африка, Олд ва Ўрта Осиё, Жан. Ғарбий Осиёда таркалган. Ўзбекистон жан.да (Сурхондарё вилояти) йўл-йўл сиртлон 20-а. ўрталаригача учраган.
С. ярим чўл ва чўлда яшайди, кечаси ов қилади. Якка ёки жуфтжуфт бўлиб юради. Йилига 1 марта 2—4, баъзан 6 тадан болалайди. Ҳайвонлар мурдаси б-н озиқланади; гуруҳ бўлиб бирмунча йирик туёқли ҳайвонлар (антилопалар), баъзан уй ҳайвонларига ҳам ҳужум қилади. 1 тури ва 1 кенжа тури Халқаро Қизил китобга киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.