Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sitor

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 427-b. — ziyouz.com

    Sitor — hind va pokiston torlitirnama musiqa çolğu asbobi. Dehli sultonligi davri (13—14-a.lar)dan Şim. Hindistonda tarqalgan. Keng va uzun dastasiga siljuvçi pardalar (19 dan 23 gaça) örnatilgan. Unga 7 asosiy va yon quloklariga 13 aks sado beruvçi simlar tortiladi. Kovoqdan qilingan asosiy kosasining usti yupqa taxta b-n qoplangan bölib, qöşimça kosaçasi ham böladi. Nolalarga boy ovozi, jarangdorligi, virtuozlik imkoniyatlari kengligi tufayli hind mumtoz musiqa (raga) ansambllarida Sdan asosiy çolğu sifatida foydalaniladi. Manbalarda körsatilişiça, S.ni takomillaştirgan va ilk mohir ijroçisi Xusrav Dehlaviy hisoblanadi. 20-a.da S. ijroçilaridan Ğulom Muhammad Xon, Barkat Ali, Ollouddin Xon, Ravi Şankar va b. maşhur.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СИТОР — ҳинд ва покистон торлитирнама мусиқа чолғу асбоби. Деҳли султонлиги даври (13—14-а.лар)дан Шим. Ҳиндистонда тарқалган. Кенг ва узун дастасига силжувчи пардалар (19 дан 23 гача) ўрнатилган. Унга 7 асосий ва ён қулокларига 13 акс садо берувчи симлар тортилади. Ковоқдан қилинган асосий косасининг усти юпқа тахта б-н қопланган бўлиб, қўшимча косачаси ҳам бўлади. Нолаларга бой овози, жарангдорлиги, виртуозлик имкониятлари кенглиги туфайли ҳинд мумтоз мусиқа (рага) ансамблларида Сдан асосий чолғу сифатида фойдаланилади. Манбаларда кўрсатилишича, С.ни такомиллаштирган ва илк моҳир ижрочиси Хусрав Деҳлавий ҳисобланади. 20-а.да С. ижрочиларидан Ғулом Муҳаммад Хон, Баркат Али, Оллоуддин Хон, Рави Шанкар ва б. машҳур.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.