Sivuş moyi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 335–336-b. — ziyouz.com
Sivuş moyi — xom etil spirtni rektifikatsiya qiliş jarayonida ajralib çiqadigan moysimon suyuklik. Bu usulda spirtdan 0,4—0,6% Sm. ajratib olinadi. Ziçligi 830—840 kg/m3 (20°da), rangi oçsarikdan qönğirqizilgaça, hidi qölansa, nafas yöli şilliq pardalariga ta'sir etadi. Kimyoviy tarkibi, asosan, amil va izoamil (68—80%), izobutil (16—25%), normal propil, şuningdek, oz mikdorda geksil spirt, erkin yoğ kislotalari, efirlar, furfurol, terpenlar va terpengidratlar aralaşmasidan iborat.
S.m.ning köp qismi sutdagi yoğ miqdorini aniqlaşda avval qöllangan amil spirti örnida reaktiv sifatida işlatiladi. Amil atsetat i.ç.da amil, izoamil, izobutil va b. spirtlar olişda qöllanadi. Sm. zaharli.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИВУШ МОЙИ — хом этил спиртни ректификация қилиш жараёнида ажралиб чиқадиган мойсимон суюклик. Бу усулда спиртдан 0,4—0,6% См. ажратиб олинади. Зичлиги 830—840 кг/м3 (20°да), ранги очсарикдан қўнғирқизилгача, ҳиди қўланса, нафас йўли шиллиқ пардаларига таъсир этади. Кимёвий таркиби, асосан, амил ва изоамил (68—80%), изобутил (16—25%), нормал пропил, шунингдек, оз микдорда гексил спирт, эркин ёғ кислоталари, эфирлар, фурфурол, терпенлар ва терпенгидратлар аралашмасидан иборат.
С.м.нинг кўп қисми сутдаги ёғ миқдорини аниқлашда аввал қўлланган амил спирти ўрнида реактив сифатида ишлатилади. Амил ацетат и.ч.да амил, изоамил, изобутил ва б. спиртлар олищда қўлланади. См. заҳарли.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.