Skarifikatsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 440-b. — ziyouz.com
Skarifikatsiya (lot. scarifi co tirnayman, tilaman), uruğni skarifikatsiyalaş — unib çiqişini tezlaştiriş maqsadida qobiği qattiq uruğlar pöstini mexanik şikastlaş yoki yumşatiş. Asosan dukkakdoşlarga mansub ötlar uruği, daraxt va butalarning suv ötkazmaydigan qobiqli uruğlari S. qilinadi. Skarifikator maşinalarda bajariladi, ayrim uruğlarga kuçli oltingugurt kislotasi b-n yoki boşqaça usullarda işlov beriladi (mas, polizçilikda qovun, qovoq, tarvuz uruğlari, paxtaçilikda çigit unişini yaxşilaş uçun ekiş oldidan ivitiladi, namlanadi). S. ekişga qadar bir oy yoki undan kamroq qolganda ötkaziladi, çunki uruğ qobiği şikastlangandan yoki yumşagandan keyingi davr ularning hayot faoliyatiga salbiy ta'sir körsatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКАРИФИКАЦИЯ (лот. scarifi co тирнайман, тиламан), уруғни скарификациялаш — униб чиқишини тезлаштириш мақсадида қобиғи қаттиқ уруғлар пўстини механик шикастлаш ёки юмшатиш. Асосан дуккакдошларга мансуб ўтлар уруғи, дарахт ва буталарнинг сув ўтказмайдиган қобиқли уруғлари С. қилинади. Скарификатор машиналарда бажарилади, айрим уруғларга кучли олтингугурт кислотаси б-н ёки бошқача усулларда ишлов берилади (мас, полизчиликда қовун, қовоқ, тарвуз уруғлари, пахтачиликда чигит унишини яхшилаш учун экиш олдидан ивитилади, намланади). С. экишга қадар бир ой ёки ундан камроқ қолганда ўтказилади, чунки уруғ қобиғи шикастлангандан ёки юмшагандан кейинги давр уларнинг ҳаёт фаолиятига салбий таъсир кўрсатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.