Skarlattilar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 441-b. — ziyouz.com
Skarlattilar —italyan kompozitorlar oilasi. Al yessan dro Skarlatti (1660.2.5, Palermo — 1725.22.10, Neapol) — Neapolitan opera maktabi asosçisi. Turli kapellalar, Rim va Neapol konservatoriyalarida dars bergan. Jami 130 ga yaqin opera, 600 dan ziyod diniy va dunyoviy kantata va b. asarlar yaratgan. Operaseria (jiddiy, katta opera) va simfoniya janrlari şakllanişiga katta ta'sir körsatgan. Özining bir qator operalarida şarqona mavzularga murojaat qilgan. Xususan, «Tiberiy, Şarq imperatori» (1702) va «Buyuk Temurlang» («II gran Tamerlano», 1706 y.da Rimda katta muvaffaqiyat b-n sahnalaştirilgan) kabi asarlari b-n mazkur an'ananing Italiyada puxta örin olişiga asos solgan. Domeniko Skarlatti (1685.25.10, Neapol — 1757.23.7, Madrid) — kompozitor, sozanda (organ, klavir). A. Skarlattining öğli. Opera, kantata va b. asarlarning muallifi. 500 dan ziyod klavir (asosan, qad. sonata) asarlarida murakkab ijro usullarini qöllab, yangi klavir uslubini yaratgan, klassik sonata janriga zamin tayyorlagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКАРЛАТТИЛАР —итальян композиторлар оиласи. Ал ессан дро Скарлатти (1660.2.5, Палермо — 1725.22.10, Неаполь) — Неаполитан опера мактаби асосчиси. Турли капеллалар, Рим ва Неаполь консерваторияларида дарс берган. Жами 130 га яқин опера, 600 дан зиёд диний ва дунёвий кантата ва б. асарлар яратган. Операсериа (жиддий, катта опера) ва симфония жанрлари шаклланишига катта таъсир кўрсатган. Ўзининг бир қатор операларида шарқона мавзуларга мурожаат қилган. Хусусан, «Тиберий, Шарқ императори» (1702) ва «Буюк Темурланг» («II gran Tamerlano», 1706 й.да Римда катта муваффақият б-н саҳналаштирилган) каби асарлари б-н мазкур анъананинг Италияда пухта ўрин олишига асос солган. Доменико Скарлатти (1685.25.10, Неаполь — 1757.23.7, Мадрид) — композитор, созанда (орган, клавир). А. Скарлаттининг ўғли. Опера, кантата ва б. асарларнинг муаллифи. 500 дан зиёд клавир (асосан, қад. соната) асарларида мураккаб ижро усулларини қўллаб, янги клавир услубини яратган, классик соната жанрига замин тайёрлаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.