Skeptitsizm
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 443–444-b. — ziyouz.com
Skeptitsizm (yun. skeptikos körib çiquvçi, tadqiq qiluvçi) — haqiqatning biron işonçli mezoni mavjudligiga şubha b-n qaraydigan falsafiy nuqtai nazar. Uning vakillari obyektiv voqelikni idrok qiliş mumkinligiga şubha qiladilar. S antik jamiyat inqirozga yuz tutgan davrda yuzaga keldi. S.ning öta şakli agnostitsizmamr. Uning rivojlanişini 3 davrga ajratiş mumkin: ilk S. (Pirron), Platon akademiyasi Si (Arkesilay, Karnead), sönggi davr S.i (Enesidem, Sekst Empirik va b.). S.ning yirik namoyandalaridan bölgan D. Yum fikriça, garçi obyektiv reallik mavjud, degan işonç kuçli bölsada, bu işonçni na fan, na amaliyot tasdikladi. Yum tabiat va undagi xrdisalarni bilişda şubhalanadi. Uningça, tabiat öz sirini odamlardan uzoqda tutadi. Yangi davr (16—18-a.lar) da S. hurfikrlilik, diniy va falsafiy aqidalarning tanqidi (M. Monten, P. Veyl va b.) sinonimiga aylangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКЕПТИЦИЗМ (юн. skeptikos кўриб чиқувчи, тадқиқ қилувчи) — ҳақиқатнинг бирон ишончли мезони мавжудлигига шубҳа б-н қарайдиган фалсафий нуқтаи назар. Унинг вакиллари объектив воқеликни идрок қилиш мумкинлигига шубҳа қиладилар. С антик жамият инқирозга юз тутган даврда юзага келди. С.нинг ўта шакли агностицизмамр. Унинг ривожланишини 3 даврга ажратиш мумкин: илк С. (Пиррон), Платон академияси Си (Аркесилай, Карнеад), сўнгги давр С.и (Энесидем, Секст Эмпирик ва б.). С.нинг йирик намояндаларидан бўлган Д. Юм фикрича, гарчи объектив реаллик мавжуд, деган ишонч кучли бўлсада, бу ишончни на фан, на амалиёт тасдиклади. Юм табиат ва ундаги хрдисаларни билишда шубҳаланади. Унингча, табиат ўз сирини одамлардан узоқда тутади. Янги давр (16—18-а.лар) да С. ҳурфикрлилик, диний ва фалсафий ақидаларнинг танқиди (М. Монтень, П. Вейль ва б.) синонимига айланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.