Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Skerso

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 444-b. — ziyouz.com

    Skerso (ital. scherzo — hazil) — dastlab (16— 17-a.larda) hazil matnlarga yozilgan vokal xamda öynoqi xarakterli çolğu pyesalar nomi (mas, K. Monteverdening «Scherzi tnusicale», 1607). Keyinçalik çolğu syuita (I. S. Bax klavir partitalari) hamda sonatasimfonik turkumi (Y. Gaydn, L. Betxoven asarlari)ning tarkibiy qismi. S.ga 3 hissali ölçov, jadal sur'at, karamaqarşi (köpinça, öynoqi, hajviy yoki hazil) obrazlarning keskin almaşinuvi xos. 19—20-a.larda S mustaqil asar sifatida (F. Şopen, R. Şuman, I. Brams, P. Çaykovskiylarning fortepiano S. lari, P. Dyukaning «Sexrgar şogirdi», I. Stravinskiyning «Fantastik S.»si kabi orkestr S.lari) ham keng rivoj topdi. A. Brukner, G. Maler, D. Şostakoviç simfoniyalari dramaturgiyasida S. qismlari alohida ahamiyatga ega.

    Özbekiston kompozitorlari ijodida S ning barça turlari uçraydi. Ik. Akbarov, G. Muşel, M. Tojiyev, N. Ğiyosov va b. simfoniya, konsert, sonata kabi turkumli asarlarida, A. Kozlovskiy, F. Nazarov, B. Giyenko va b. ayrim sozlar uçun möljallangan S.lar yaratganlar.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СКЕРЦО (итал. scherzo — ҳазил) — дастлаб (16— 17-а.ларда) ҳазил матнларга ёзилган вокал хамда ўйноқи характерли чолғу пьесалар номи (мас, К. Монтеверденинг «Scherzi tnusicale», 1607). Кейинчалик чолғу сюита (И. С. Бах клавир партиталари) ҳамда сонатасимфоник туркуми (Й. Гайдн, Л. Бетховен асарлари)нинг таркибий қисми. С.га 3 ҳиссали ўлчов, жадал суръат, карамақарши (кўпинча, ўйноқи, ҳажвий ёки ҳазил) образларнинг кескин алмашинуви хос. 19—20-а.ларда С мустақил асар сифатида (Ф. Шопен, Р. Шуман, И. Брамс, П. Чайковскийларнинг фортепиано С. лари, П. Дюканинг «Сехргар шогирди», И. Стравинскийнинг «Фантастик С.»си каби оркестр С.лари) ҳам кенг ривож топди. А. Брукнер, Г. Малер, Д. Шостакович симфониялари драматургиясида С. қисмлари алоҳида аҳамиятга эга.

    Ўзбекистон композиторлари ижодида С нинг барча турлари учрайди. Ик. Акбаров, Г. Мушель, М. Тожиев, Н. Ғиёсов ва б. симфония, концерт, соната каби туркумли асарларида, А. Козловский, Ф. Назаров, Б. Гиенко ва б. айрим созлар учун мўлжалланган С.лар яратганлар.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.