Skin-effekt

Skin-effekt (ing. skin teri, qobiq va effekt) (sirtiy effekt) — özgaruvçan tok va u b-n boğliq bölgan elektromagnit tölkinlarning muhit içiga kirgan sari söna borişi. Buning natijasida, mas, özgaruvçan tok ötkazgiçning köndalang kesimi böyiça yoki magnit oqimi magnit ötkazgiçning köndalang kesimi böyiça bir tekis taqsimlanmaydi. Yetarliça yuqori çastotalarda tok, asosan, ötkazgiçning yupka sirtki qatlami (skinqatlami)da oqadi va amalda uning çuqur qatlamlari (içi) da bölmaydi. Ötkazgiç kança yögon va özgaruvçan tok çastotasi kança yuqori bölsa, taqsimlaş şunça keskin farq qiladi. Elektromagnit tölqinning amplitudasi ye marta kamayadigan masofa kiriş çukurligi yoki skinqatlam deyiladi.

S.e. elektromagnit tölqinlar ötkazuvçi muhitda tarqalayotganda uyurma toklar vujudga kelib, elektromagnit energiyasi bir qismining issiqlikka aylanişiga asoslangan. Bu elektr va magnit maydonlari kuçlanganligi va tok ziçligining kamayişiga, ya'ni tölqinning sönişiga olib keladi.

Elektromagnit maydon çastotasi v va ötkazgiçning magnit singdiruvçanligi |x qança yuqori bölsa, özgaruvçi magnit maydoni vujudga keltirayotgan uyurma tokning elektr maydoni ham şunça kuçli böladi. Ötkazgiç ötkazuvçanligi o qança katta bölsa, tok ziçligi va hajm birligidan ajralayotgan quvvat ham şunça yuqori böladi. v, p., va a qança katta bölsa, söniş şunça kuçli böladi, S.e. aniq kuzatiladi.

Tok çastotasi va materialning xususiyatlari b-n boğliq bölgan skinqatlami qalinligi 8 va tok eltuvçi (elektron) larning erkin yuguriş yöli / orasidagi munosabatga qarab, normal S.e. (»1) va anomal S.e. (5«0 xillarga bölinadi. Anomal S.e.da elektromagnit tölqinlarning sönişi mikdor jihatdan boşqaça böladi. S.e. metallar, plazma va b.da sodir böladi. Amalda undan keng foydalaniladi. Xususan, elektromagnit ekranlarining işi, pölat buyumlarning yuzalarini toblaş S.e.ga asoslangan.