Skleroz
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 449-b. — ziyouz.com
Skleroz (yun. sklerosis — qotiş, qattiklaşiş) — a'zolar, tomirlar devori va töqimalarning spetsifik funksional elementlari (bez hujayralari, muskul tolalari va b.) ölib, örnini biriktiruvçi töqima egallaşi natijasida ularning qattiklaşişi. Sklerotik özgarişlarning rivojlanişi şikastlangan a'zo funksiyasining pasayişiga olib keladi. Yurak muskullari Si (kardioskleroz) yurakning qisqarişini kamaytiradi. Öpka töqimalari Si (pnevmoskleroz) qonning kislorod b-n töyinişi kamayişiga sabab böladi. Arteriya tomirlari Si (ateroskleroz) tomirlarda qonning harakat qilişini, şuningdek, kislorod va oziq moddalarning a'zo va töqimalarga yetkazilişini qiyinlaştiradi.
Köp hollarda turli yalliğlaniş jarayonlari b-n keçadigan kasalliklar (sil, zaxm, surunkali yalliğlaniş jarayoni va b.), şuningdek, turli xil sabablarga köra, moddalar almaşinuvining buzilişi (töqimalarda uzok, vaqt kislorod yetişmasligi, endokrin a'zolar funksiyasining buzilişi va b.). S.ga sabab böladi. S. odam organizmining barça töqima va a'zolarida paydo bölişi mumkin. S.ning oldini oliş uçun unga sabab bölgan kasalliklarni öz vaqtida aniklaş va davolaş kerak.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКЛЕРОЗ (юн. sklerosis — қотиш, қаттиклашиш) — аъзолар, томирлар девори ва тўқималарнинг специфик функционал элементлари (без ҳужайралари, мускул толалари ва б.) ўлиб, ўрнини бириктирувчи тўқима эгаллаши натижасида уларнинг қаттиклашиши. Склеротик ўзгаришларнинг ривожланиши шикастланган аъзо функциясининг пасайишига олиб келади. Юрак мускуллари Си (кардиосклероз) юракнинг қисқаришини камайтиради. Ўпка тўқималари Си (пневмосклероз) қоннинг кислород б-н тўйиниши камайишига сабаб бўлади. Артерия томирлари Си (атеросклероз) томирларда қоннинг ҳаракат қилишини, шунингдек, кислород ва озиқ моддаларнинг аъзо ва тўқималарга етказилишини қийинлаштиради.
Кўп ҳолларда турли яллиғланиш жараёнлари б-н кечадиган касалликлар (сил, захм, сурункали яллиғланиш жараёни ва б.), шунингдек, турли хил сабабларга кўра, моддалар алмашинувининг бузилиши (тўқималарда узок, вақт кислород етишмаслиги, эндокрин аъзолар функциясининг бузилиши ва б.). С.га сабаб бўлади. С. одам организмининг барча тўқима ва аъзоларида пайдо бўлиши мумкин. С.нинг олдини олиш учун унга сабаб бўлган касалликларни ўз вақтида аниклаш ва даволаш керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.