Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sklodovskaya

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 450-b. — ziyouz.com

    Sklodovskaya S K L O D O V S K A Ya - K Yu R I (SklodowskaCurie) Mariya (1867.7.11, Varşava — 1934.4.7, Sanselmo, Parij yaqinidagi So ş.da dafn etilgan) — fransuz va polyak fizigi va kimyogari. Radioaktivlik haqidagi ta'limot asosçilaridan biri. Parij tibbiyot akademiyasi a'zosi (1922 y.dan). Polyak öqituvçisi oilasida tuğilgan. Parij un-tini tugatgan (1894). 1895 y.da P. Kyurip turmuşga çiqqan va Industrial fizika va kimyo maktabidagi uning lab. sida işlagan. 1897 y.dan P. Kyuri b-n birgalikda A.K.Bekkerel oçgan (1896) uran tuzlarining nurlanişi ustida tadkiqotlar olib borgan va bu hodisaga «radioaktivlik» deb nom bergan. P. Kyuri b-n birgalikda poloniy va radiyni oçgan (1898). U radiyning metall namunasini olgan (1910; fransuz kimyogari A. Debyern b-n hamkorlikda) va uning xossasini örgangan. Radioaktivlikning ölçaş usullarini işlab çiqqan. Uning bevosita iştirokida Parij radiy in-ti va Varşava radiy in-ti taşkil etilgan (1914). 1923 y.dan S.K. uning faxriy direktori. S.K. 2 marta Nobel mukofoti laureati (1903, fizika böyiça, P. Kyuri va A. Bekkerel b-n xamkorlikda; 1911, kimyo böyiça).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    С К Л О Д О В С К А Я - К Ю Р И (SklodowskaCurie) Мария (1867.7.11, Варшава — 1934.4.7, Сансельмо, Париж яқинидаги Со ш.да дафн этилган) — француз ва поляк физиги ва кимёгари. Радиоактивлик ҳақидаги таълимот асосчиларидан бири. Париж тиббиёт академияси аъзоси (1922 й.дан). Поляк ўқитувчиси оиласида туғилган. Париж ун-тини тугатган (1894). 1895 й.да П. Кюрип турмушга чиққан ва Индустриал физика ва кимё мактабидаги унинг лаб. сида ишлаган. 1897 й.дан П. Кюри б-н биргаликда А.К.Беккерель очган (1896) уран тузларининг нурланиши устида тадкиқотлар олиб борган ва бу ҳодисага «радиоактивлик» деб ном берган. П. Кюри б-н биргаликда полоний ва радийни очган (1898). У радийнинг металл намунасини олган (1910; француз кимёгари А. Дебьерн б-н ҳамкорликда) ва унинг хоссасини ўрганган. Радиоактивликнинг ўлчаш усулларини ишлаб чиққан. Унинг бевосита иштирокида Париж радий ин-ти ва Варшава радий ин-ти ташкил этилган (1914). 1923 й.дан С.К. унинг фахрий директори. С.К. 2 марта Нобель мукофоти лауреати (1903, физика бўйича, П. Кюри ва А. Беккерель б-н хамкорликда; 1911, кимё бўйича).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.