Skoliyalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 451-b. — ziyouz.com
Skoliyalar SKOLIYALAR, qovoqarilar (Scoliidae) — pardaqanotlilar turkumiga mansub haşarotlar oilasi. Eng yirik (ulkan qovoqarining uz. 45 mm gaça) va kuçli pardaqanotlilar. 450 ga yaqin turi ma'lum. Köpçilik turlari tropik mintaqalarda tarqalgan. Örta Osiyo hududida 20 ga yaqin turi uçraydi. Urğoçisi tuproq, göng yoki çiriyotgan daraxt pöstloği ostidan plastinka möylovli qönğizlar qurtlarini qidirib topib, ularni naştari yordamida falajlaydi va qurt tanasiga tuxum qöyadi. Tuxumdan çiqqan qurt qönğiz qurti gemolimfasi va töqimalari b-n oziklanadi. S. zararkunanda qönğizlar qurtlarini qirib, q.x.ga foyda keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКОЛИЯЛАР, қовоқарилар (Scoliidae) — пардақанотлилар туркумига мансуб ҳашаротлар оиласи. Энг йирик (улкан қовоқарининг уз. 45 мм гача) ва кучли пардақанотлилар. 450 га яқин тури маълум. Кўпчилик турлари тропик минтақаларда тарқалган. Ўрта Осиё ҳудудида 20 га яқин тури учрайди. Урғочиси тупроқ, гўнг ёки чириётган дарахт пўстлоғи остидан пластинка мўйловли қўнғизлар қуртларини қидириб топиб, уларни наштари ёрдамида фалажлайди ва қурт танасига тухум қўяди. Тухумдан чиққан қурт қўнғиз қурти гемолимфаси ва тўқималари б-н озикланади. С. зараркунанда қўнғизлар қуртларини қириб, қ.х.га фойда келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.