Skopas
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 451–452-b. — ziyouz.com
Skopas (Skopas) (mil. av. 4-a.) — yunon haykaltaroşi va me'mori. Paros o.da tuğilgan. Gretsiya va Kiçik Osiyoning Tegeya (hoz. Piali), Galikarnas (hoz. Bodrum, Turkiya) va b. şaharlarida işlagan. S. Tegeyadagi Afina Aleya ibodatxonasi (mil. av. 350—340) va Galikarnasdagi mavzoley (maqbara, mil. av. 4-a. örtalari)ni barpo etişda me'mor sifatida qatnaştan. S. klassika an'analarini davom ettirib, monumental, qahramonlik ruhi b-n suğorilgan haykaltaroşlik asarlari yaratdi, ularda serğayrat, kuçquvvatga töla, içki hishayajonini yaşira olmaydigan, kuraş ruhi b-n tölibtoşgan kişilarning körinişi, ma'naviy içki dunyosi oçib beriladi. Galikarnasda haykaltaroşlar Briaksis, Leoxar, Timofeylar b-n hamkorlikda yaratgan relyeflaridan parçalar Britaniya muzeyida sakdanadi. S.ning köp asarlari jahon muzeylarida saqlanayotgan Rim nusxalaridan ma'lum: «Meliagr», «Menada», «Potos», «Navqiron Gerakl» va b. S.ning dramatizm b-n töla ijodi ellin davri madaniyati haykaltaroşl i giga kuçli ta'sir körsatgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СКОПАС (Skopas) (мил. ав. 4-а.) — юнон ҳайкалтароши ва меъмори. Парос о.да туғилган. Греция ва Кичик Осиёнинг Тегея (ҳоз. Пиали), Галикарнас (ҳоз. Бодрум, Туркия) ва б. шаҳарларида ишлаган. С. Тегеядаги Афина Алея ибодатхонаси (мил. ав. 350—340) ва Галикарнасдаги мавзолей (мақбара, мил. ав. 4-а. ўрталари)ни барпо этишда меъмор сифатида қатнаштан. С. классика анъаналарини давом эттириб, монументал, қаҳрамонлик руҳи б-н суғорилган ҳайкалтарошлик асарлари яратди, уларда серғайрат, кучқувватга тўла, ички ҳисҳаяжонини яшира олмайдиган, кураш руҳи б-н тўлибтошган кишиларнинг кўриниши, маънавий ички дунёси очиб берилади. Галикарнасда ҳайкалтарошлар Бриаксис, Леохар, Тимофейлар б-н ҳамкорликда яратган рельефларидан парчалар Британия музейида сакданади. С.нинг кўп асарлари жаҳон музейларида сақланаётган Рим нусхаларидан маълум: «Мелиагр», «Менада», «Потос», «Навқирон Геракл» ва б. С.нинг драматизм б-н тўла ижоди эллин даври маданияти ҳайкалтарошл и гига кучли таъсир кўрсатган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.