Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Smolensk

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 471-b. — ziyouz.com

    Smolensk — RFdagi şahar. Smolensk viloyati markazi. Dneprning har ikkala sox.ilida joylaşgan. T.y. va avtomobil yöllari tuguni. Aholisi 355,9 ming kişi (1998). 862 y.dan savdo va hunarmandçilik markazi sifatida ma'lum. 882 y.dan Kiyev Rusi tarkibida, 12-a.dan Smolensk knyazligining markazi. 1404—1514 ylarda Litva knyazligi, söngra Moskva davlati tarkibida, 1609—67 y.larda Polşa tasarrufida bölgan. 1667 y.da Andrusov sulhi böyiça Rossiyaga berilgan. 1708— 19 va 1796—1929 y.larda Smolensk gubernyasi, 1776—96 y.larda Smolensk noibligi markazi. 1812 y.da Smolensk yonida rus qöşinlari b-n Napoleon qöşinlari örtasida katta jang bölgan. 1941—43 y.larda S. atrofida nemisfaşist qöşinlari b-n şiddatli janglar olib borilgan. 2-jahon uruşi davrida S. butunlay vayron qilingan. Uruşdan söng şahar qaytadan tiklangan. S.ga qahramon şahar unvoni berilgan.

    Maşinasozlik (avtomatlaştiriş vositalari, hisoblaş maşinalari, elektr lampalar, sovitkiçlar va b.), yengil (trikotaj, ziğir, poyabzal), oziq-ovqat sanoatlari rivojlangan. «Kristall» z-di (brilliantlarga sayqal beriş), olmos asboblarni i.ç. korxonasi mavjud. 4 oliy öquv yurti, 2 teatr; Smolensk ziğiri muzeyi, ST. Konyonkov nomidagi haykaltaroşlik muzeyi, tarixiy va me'moriy-badiiy muzeyqöriqxonasi, badiiy galereya bor.

    Qad. me'moriy yodgorliklardan Pyotr va Pavel (1146), Ioann Bogoslov (12-a.), Mixail Arxangel (1191—94) çerkovlari, Uspeniye sobori (1677—79), Kreml (16-a. — 17-a. boşlari) saqlangan. «Motamsaro ona» haykali (1965), «Mangulik qörğoni» memoriali (1970) örnatilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СМОЛЕНСК — РФдаги шаҳар. Смоленск вилояти маркази. Днепрнинг ҳар иккала сох.илида жойлашган. Т.й. ва автомобиль йўллари тугуни. Аҳолиси 355,9 минг киши (1998). 862 й.дан савдо ва ҳунармандчилик маркази сифатида маълум. 882 й.дан Киев Руси таркибида, 12-а.дан Смоленск князлигининг маркази. 1404—1514 йларда Литва князлиги, сўнгра Москва давлати таркибида, 1609—67 й.ларда Польша тасарруфида бўлган. 1667 й.да Андрусов сулҳи бўйича Россияга берилган. 1708— 19 ва 1796—1929 й.ларда Смоленск губерняси, 1776—96 й.ларда Смоленск ноиблиги маркази. 1812 й.да Смоленск ёнида рус қўшинлари б-н Наполеон қўшинлари ўртасида катта жанг бўлган. 1941—43 й.ларда С. атрофида немисфашист қўшинлари б-н шиддатли жанглар олиб борилган. 2-жаҳон уруши даврида С. бутунлай вайрон қилинган. Урушдан сўнг шаҳар қайтадан тикланган. С.га қаҳрамон шаҳар унвони берилган.

    Машинасозлик (автоматлаштириш воситалари, ҳисоблаш машиналари, электр лампалар, совиткичлар ва б.), енгил (трикотаж, зиғир, пойабзал), озиқ-овқат саноатлари ривожланган. «Кристалл» з-ди (бриллиантларга сайқал бериш), олмос асбобларни и.ч. корхонаси мавжуд. 4 олий ўқув юрти, 2 театр; Смоленск зиғири музейи, СТ. Конёнков номидаги ҳайкалтарошлик музейи, тарихий ва меъморий-бадиий музейқўриқхонаси, бадиий галерея бор.

    Қад. меъморий ёдгорликлардан Пётр ва Павел (1146), Иоанн Богослов (12-а.), Михаил Архангел (1191—94) черковлари, Успение собори (1677—79), Кремль (16-а. — 17-а. бошлари) сақланган. «Мотамсаро она» ҳайкали (1965), «Мангулик қўрғони» мемориали (1970) ўрнатилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.