Sobir
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 475–476-b. — ziyouz.com
Sobir (taxallusi; asl ism-şarifi Mirza Alekper Toirzoda) [1862. 19(31).5, Şemaxa ş. 1911.12(25).7] ozarbayjon şoiri. Şoir Sayd Azim Şirvoniy oçgan yangi usul maktabida öqib, uning ta'sirida şe'rlar yoza boşlagan. Ijodining dastlabki davrida işqiy ğazallar yozgan. 1906 y.da «Mulla Nasriddin» hajviy jur.da Xöpxöp (Sassiqpopişak) taxallusi ostida hajviy şe'rlari çop etilgan. Hajviy asarlari ijtimoiy tengeizlik va adolatsizlikka qarşi, öz haqhuquqlari uçun kuraş tuyğusi b-n yöğrilgan. S. qalamiga mansub hajviyalarning mavzu doirasi keng bölib, şoir mahalliy voqelik muammolari b-ngina çeklanib qolmay, hatto Rossiya Davlat dumasining tarqatib yuborilişi, Eron şohi va turk sultonining kirdikorlarini ham hajv qiluvçi asarlar yaratgan. S. «Mulla Nasriddin» jur. muharriri Jalil Mamadqulizoda va b. mualliflar b-n birga hajviyotning jamiyat ijtimoiy hayotidagi ahamiyatini kuçaytirgan. S.ning hajviy asarlari Eron, Örta Osiyo va Volgaböyi şoirlari, jumladan, Hamza, Söfizoda, Sobir Abdulyaa va b. özbek şoirlari ijodiga ta'sir körsatgan. S. ning «Höpxöpnoma» asari 20-a. boşlarida özbek xalqining sevimli kitoblaridan bölgan.
As: Nonvoynoma., t. 1—3, Baku, 1962—65; Izbrannoye, Baku, 1962.
Ad.: Şarif A., Jizn i poetiçeskoye tvorçestvo Sabira (18621911), M„ 1951.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОБИР (тахаллуси; асл исм-шарифи Мирза Алекпер Тоирзода) [1862. 19(31).5, Шемаха ш. 1911.12(25).7] озарбайжон шоири. Шоир Сайд Азим Ширвоний очган янги усул мактабида ўқиб, унинг таъсирида шеърлар ёза бошлаган. Ижодининг дастлабки даврида ишқий ғазаллар ёзган. 1906 й.да «Мулла Насриддин» ҳажвий жур.да Хўпхўп (Сассиқпопишак) тахаллуси остида ҳажвий шеърлари чоп этилган. Ҳажвий асарлари ижтимоий тенгеизлик ва адолатсизликка қарши, ўз ҳақҳуқуқлари учун кураш туйғуси б-н йўғрилган. С. қаламига мансуб ҳажвияларнинг мавзу доираси кенг бўлиб, шоир маҳаллий воқелик муаммолари б-нгина чекланиб қолмай, ҳатто Россия Давлат думасининг тарқатиб юборилиши, Эрон шоҳи ва турк султонининг кирдикорларини ҳам ҳажв қилувчи асарлар яратган. С. «Мулла Насриддин» жур. муҳаррири Жалил Мамадқулизода ва б. муаллифлар б-н бирга ҳажвиётнинг жамият ижтимоий ҳаётидаги аҳамиятини кучайтирган. С.нинг ҳажвий асарлари Эрон, Ўрта Осиё ва Волгабўйи шоирлари, жумладан, Ҳамза, Сўфизода, Собир Абдуляа ва б. ўзбек шоирлари ижодига таъсир кўрсатган. С. нинг «Ҳўпхўпнома» асари 20-а. бошларида ўзбек халқининг севимли китобларидан бўлган.
Ас: Нонвойнома., т. 1—3, Баку, 1962—65; Избранное, Баку, 1962.
Ад.: Шариф А., Жизнь и поэтическое творчество Сабира (18621911), М„ 1951.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.