Soç oqarişi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 544-b. — ziyouz.com
Soç oqarişi - soç rangining özgarişi; soç ildizi pigmentining kamayişi yoki yöqolişidan kelib çikddi. Asosan, kişi qariganda kuzatiladi; 35—40 yoşlarda bittaikkita soç oqara boşlaydi, ba'zan soç vaktidan ilgari oqarişi ham mumkin. Dastlab çakkadagi, keyinroq borib butun boşdagi soç oqaradi; qoş va kipriklar keçroq oqaradi. Qariganda So. normal fiziologik holatdir. Yoşlikda So. ga nerv va endokrin sistema faoliyatining buzilişi, kamqonlik, vitaminlar yetişmasligi, asabiy holat, öta tolikiş va b. sabab böladi.
Vaqtidan ilgari So. irsiy bölib, nayeldannayelga ötişi ham mumkin. Oqargan soç dastlabki jilosini yöqotadi; uni serjilo qiliş maqsadida xina, basma (qora xina) kabi ösimlik böyoqlari yoki kimyoviy böyoklardan foydalaniş tavsiya etiladi. Soç böyagiçlariga ruju qilaveriş yaramaydi; buyrak kasalliklari, homiladorlik va bola emiziş davrida soç böyagiçlardan foydalaniş tavsiya etilmaydi. Soç böyaşdan oldin vraç bilan maslahatlaşib olgan ma'qul.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОЧ ОҚАРИШИ - соч рангининг ўзгариши; соч илдизи пигментининг камайиши ёки йўқолишидан келиб чикдди. Асосан, киши қариганда кузатилади; 35—40 ёшларда биттаиккита соч оқара бошлайди, баъзан соч вактидан илгари оқариши ҳам мумкин. Дастлаб чаккадаги, кейинроқ бориб бутун бошдаги соч оқаради; қош ва киприклар кечроқ оқаради. Қариганда Со. нормал физиологик ҳолатдир. Ёшликда Со. га нерв ва эндокрин система фаолиятининг бузилиши, камқонлик, витаминлар етишмаслиги, асабий ҳолат, ўта толикиш ва б. сабаб бўлади.
Вақтидан илгари Со. ирсий бўлиб, наелданнаелга ўтиши ҳам мумкин. Оқарган соч дастлабки жилосини йўқотади; уни сержило қилиш мақсадида хина, басма (қора хина) каби ўсимлик бўёқлари ёки кимёвий бўёклардан фойдаланиш тавсия этилади. Соч бўягичларига ружу қилавериш ярамайди; буйрак касалликлари, ҳомиладорлик ва бола эмизиш даврида соч бўягичлардан фойдаланиш тавсия этилмайди. Соч бўяшдан олдин врач билан маслаҳатлашиб олган маъқул.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.