Söfi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 834–835-b. — ziyouz.com
Söfi SÖFI, Söfiy (taxallusi; asl ism-şarifi Ilyos Mulla Muhammad öğli) (1860, Gurlan tumani — 1918, Xiva) — şoir, demokratik yönalişdagi adabiyot vakili. Muhammad Aminxon madrasasi hamda Buxoro madrasasida öqigan. Moddiy qiyinçiliklarga qaramay 40 yoşlarida madrasani tugatgan. Lekin biror kasb egasi böla olmagan. Umrining oxirigaça Madrasa qujralaridan birida yaşagan. Talabalik davridayoq şoir sifatida tanilgan. Hayotining köp qismi sayohatda ötgan, Urganç, Toşhovuz, Manğit, Xöjayli, Qönğirot, Şovot, Hazorasp va b. joylarda bölgan. Xalq hayotini örgangan; ğazallarini yiğinlarda öqib berib, omma orasida maşhur bölgan. Mumtoz şoirlar ğazallariga naziralar bitgan, Munisga ergaşgan, unga muxammaslar boğlagan. Ğazallarida erkin muhabbat, sadoqat, mehru vafoni kuylagan, ma'rifatni, adolatni uluğlagan («Ustoz», «Mudarris», «Dars», «Hayf» va b.). Asarlarida tasavvufiyfalsafiy va ma'rifiyaxloqiy qaraşlar uyğunlaşib ketgan. Şe'rlarida badiiy san'atlardan keng foydalangan. S.ning 6000 misrali devoni saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЎФИ, Сўфий (тахаллуси; асл исм-шарифи Илёс Мулла Муҳаммад ўғли) (1860, Гурлан тумани — 1918, Хива) — шоир, демократик йўналишдаги адабиёт вакили. Муҳаммад Аминхон мадрасаси ҳамда Бухоро мадрасасида ўқиган. Моддий қийинчиликларга қарамай 40 ёшларида мадрасани тугатган. Лекин бирор касб эгаси бўла олмаган. Умрининг охиригача Мадраса қужраларидан бирида яшаган. Талабалик давридаёқ шоир сифатида танилган. Ҳаётининг кўп қисми саёҳатда ўтган, Урганч, Тошҳовуз, Манғит, Хўжайли, Қўнғирот, Шовот, Ҳазорасп ва б. жойларда бўлган. Халқ ҳаётини ўрганган; ғазалларини йиғинларда ўқиб бериб, омма орасида машҳур бўлган. Мумтоз шоирлар ғазалларига назиралар битган, Мунисга эргашган, унга мухаммаслар боғлаган. Ғазалларида эркин муҳаббат, садоқат, меҳру вафони куйлаган, маърифатни, адолатни улуғлаган («Устоз», «Мударрис», «Дарс», «Ҳайф» ва б.). Асарларида тасаввуфийфалсафий ва маърифийахлоқий қарашлар уйғунлашиб кетган. Шеърларида бадиий санъатлардан кенг фойдаланган. С.нинг 6000 мисрали девони сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.