Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Söfixonovlar

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 837-b. — ziyouz.com

    Söfixonovlar SÖFIXONOVLAR, Boboxon (1900, hoz. Qozoğistonning Sayram tumani — 1980.3.2, Toşkent) va Akmalxon (1905, Sayram tumani — 1987.11.7, Toşkent) Söfixonovlar — akauka hamnafas xonanda va sozandalar. Özbekiston xalq hofizlari (1944). Aşulaçilik san'atini bobolari Sotildixon va otalari Söfixon hofizlardan örganişgan. S. 1935 y.da Toşkentga kelib, dastlab «Yaliyali», «Navo» kabi aşulalari bilan tanilgan. Töyçi hofizdan «Bayot1,2,3,4», «Girya1,2», «ŞahnoziGulyor», I.Ikromovdan «Munojot» va «Çöli Iroq», Rizqi Rajabiydan «Dugoh», «Toşkent Iroği», «Qöşçinor», «Karimqulbegi» kabi maqom yöllari va aşulalarini özlaştirişgan. S. Özbekiston radioqömitasi (1937—41, 1944—48), Hamza nomidagi Özbek davlat drama teatri (1941—44) va Özbek davlat filarmoniyasi (1948—58, 1948—60) da xonanda va sozanda. S.ning ijro uslubi ovozlarining birbiriga tekis qöşilişi, yirik şakldagi asarlarni oğirravon aytişi, jörnavoz sozlarni aşulaning ifodaviyligiga qarab tanlaşi bilan belgilanadi. «Nasri Segoh», «Galdir1, 2», «Qalandar1, 2, 3, 4», «Samarqand Uşşoği», «Sodirxon Uşşoği» kabi murakkab aşula yöllari S. talqinida jozibali yangraydi. Şuningdek, ularning repertuaridan katta aşulalar, yallalar («Ul kun jonon», «Gulyuz uzra», «Naylayin»), özbek bastakorlarining asarlari (X. Töxtasinovning «Aylagaç», R.Rajabiyning «Ovoraman», «Kulib» va b.) va özlari yaratgan «Etdim tabibga», «Farzand» (Hofiz ğazallari), «To muhabbat» (Navoiy), «Aylar» (Muqimiy), «Yaxşi bilan», «Oqil bölsang» (Mahtumquli) kabi aşulalar örin olgan. S ijrosida V.A. Uspenskiy notaga yozib olgan «Navo», «Talqini Bayot», «Çöli Iroq» aşula yöllari «Navoiy şe'rlariga muzikalar» (1949) töplamida naşr etilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СЎФИХОНОВЛАР, Бобохон (1900, ҳоз. Қозоғистоннинг Сайрам тумани — 1980.3.2, Тошкент) ва Акмалхон (1905, Сайрам тумани — 1987.11.7, Тошкент) Сўфихоновлар — акаука ҳамнафас хонанда ва созандалар. Ўзбекистон халқ ҳофизлари (1944). Ашулачилик санъатини боболари Сотилдихон ва оталари Сўфихон ҳофизлардан ўрганишган. С. 1935 й.да Тошкентга келиб, дастлаб «Ялияли», «Наво» каби ашулалари билан танилган. Тўйчи ҳофиздан «Баёт1,2,3,4», «Гиря1,2», «ШаҳнозиГулёр», И.Икромовдан «Муножот» ва «Чўли Ироқ», Ризқи Ражабийдан «Дугоҳ», «Тошкент Ироғи», «Қўшчинор», «Каримқулбеги» каби мақом йўллари ва ашулаларини ўзлаштиришган. С. Ўзбекистон радиоқўмитаси (1937—41, 1944—48), Ҳамза номидаги Ўзбек давлат драма театри (1941—44) ва Ўзбек давлат филармонияси (1948—58, 1948—60) да хонанда ва созанда. С.нинг ижро услуби овозларининг бирбирига текис қўшилиши, йирик шаклдаги асарларни оғирравон айтиши, жўрнавоз созларни ашуланинг ифодавийлигига қараб танлаши билан белгиланади. «Насри Сегоҳ», «Галдир1, 2», «Қаландар1, 2, 3, 4», «Самарқанд Ушшоғи», «Содирхон Ушшоғи» каби мураккаб ашула йўллари С. талқинида жозибали янграйди. Шунингдек, уларнинг репертуаридан катта ашулалар, яллалар («Ул кун жонон», «Гулюз узра», «Найлайин»), ўзбек бастакорларининг асарлари (X. Тўхтасиновнинг «Айлагач», Р.Ражабийнинг «Овораман», «Кулиб» ва б.) ва ўзлари яратган «Этдим табибга», «Фарзанд» (Ҳофиз ғазаллари), «То муҳаббат» (Навоий), «Айлар» (Муқимий), «Яхши билан», «Оқил бўлсанг» (Маҳтумқули) каби ашулалар ўрин олган. С ижросида В.А. Успенский нотага ёзиб олган «Наво», «Талқини Баёт», «Чўли Ироқ» ашула йўллари «Навоий шеърларига музикалар» (1949) тўпламида нашр этилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.