Sögal
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 822-b. — ziyouz.com
Sögal — terining virusli kasalligi. Köpinça yoş bolalar va ösmirlarda uçraydi. Kasallik bemor bilan yaqin muloqotda bölganda, uyrözğor buyumlari orqali yuqadi. Teridagi mayda jarohatlar (şiliniş, çaqalaniş), köp terlaş va b. ham S.ga sabab bölişi mumkin. Oddiy, yassi va oyoq kaftlarida uçraydigan S.lar bor. Odsiy S. köpi bilan nixat kattaligida, oğriqsiz, ğadirbudur tugunça bölib, köpinça qöl panjasida uçraydi. Ba'zan tugunçalar köpayib, kattalaşib ketadi. Oyoq kaftidagi S. oyoqning poyabzal qisadigan joylarida, ayniqsa, köp terlaydigan oyokda juda qattiq, ğadirbudur, kulrang tugunçalar şaklida paydo böladi. Bolalar va ösmirlarda uçraydigan yassi S. köpinça yuz, böyin va qöl panjasining ustki qismida oç puşti sarğimtir, dumaloq yoki yapaloq tugunçalar körinişida vujudga keladi. Keksalarda uçraydigan S. tana, böyin va yuzda kulrang, jigarrang yoki qoramtir, usti yoğ bilan qoplangan doğlar körinişida bölib, oddiy S.ga öxşaydi. Oyoği terlaydigan kişilarda S. usti oqarib qoladi, şilinib oğrib, yuriş qiyinlaşadi. Umuman S. oğrimaydi, qiçişib açişmaydi va bemorni bezovta qilmaydi.
S.ni faqat vraç davolaşi kerak. Özboşimçalik qilib har xil kuydiruvçi dorilar işlatilsa, S. yaraga aylanib ketişi mumkin. S.ning oldini oliş uçun ozodalikka rioya qiliş, ya'ni oyoqqöllarni har kuni yuvib turiş lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЎГАЛ — терининг вирусли касаллиги. Кўпинча ёш болалар ва ўсмирларда учрайди. Касаллик бемор билан яқин мулоқотда бўлганда, уйрўзғор буюмлари орқали юқади. Теридаги майда жароҳатлар (шилиниш, чақаланиш), кўп терлаш ва б. ҳам С.га сабаб бўлиши мумкин. Оддий, ясси ва оёқ кафтларида учрайдиган С.лар бор. Одций С. кўпи билан ныхат катталигида, оғриқсиз, ғадирбудур тугунча бўлиб, кўпинча қўл панжасида учрайди. Баъзан тугунчалар кўпайиб, катталашиб кетади. Оёқ кафтидаги С. оёқнинг пойабзал қисадиган жойларида, айниқса, кўп терлайдиган оёкда жуда қаттиқ, ғадирбудур, кулранг тугунчалар шаклида пайдо бўлади. Болалар ва ўсмирларда учрайдиган ясси С. кўпинча юз, бўйин ва қўл панжасининг устки қисмида оч пушти сарғимтир, думалоқ ёки япалоқ тугунчалар кўринишида вужудга келади. Кексаларда учрайдиган С. тана, бўйин ва юзда кулранг, жигарранг ёки қорамтир, усти ёғ билан қопланган доғлар кўринишида бўлиб, оддий С.га ўхшайди. Оёғи терлайдиган кишиларда С. усти оқариб қолади, шилиниб оғриб, юриш қийинлашади. Умуман С. оғримайди, қичишиб ачишмайди ва беморни безовта қилмайди.
С.ни фақат врач даволаши керак. Ўзбошимчалик қилиб ҳар хил куйдирувчи дорилар ишлатилса, С. ярага айланиб кетиши мумкин. С.нинг олдини олиш учун озодаликка риоя қилиш, яъни оёққўлларни ҳар куни ювиб туриш лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.