Soğarj
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 549-b. — ziyouz.com
Soğarj SOĞARJ, Soğarç — örta asrlarda Movarounnahrdagi viloyat va katta qişloq. Samarqanddan şim. ğarbda, 5 farsax masofada (Iştixon yonida) joylaşgan. S. qişloği nomi ilk bor 9—10- a.lardagi arab geograflari asarlarida uçraydi. Yoqut Hamaviy S.ni Iştixon ş.ga tobe bölganini yozgan. Nizomiddin Şomiyning «Zafarnoma»sida yozilişiça, S. qöşin töplanadigan qarorgoh bölgan. Xususan, Amir Temur Töxtamiş bilan böladigan uruşdan oldin S.da laşkar töplagan. 15—17-a.lardagi vaqf xujjatlarida S. kayd etilgan. 1557 y. Nasaf viloyati hokimi Xudoyberdi sultonga S. viloyati Abdullaxon II tomonidan suyurğol qilib berilgan, Nasaf esa, Ibodullo sultonga topşirilgan. 1605 y. Boqi Muhammad 14 yoşli Nadr Muhammadxonga S. viloyatini iqto tarzida in'om etgan. Taxt uçun kuraşda yordami uçun 1611 y.da Imomqulixon S.ni qozoqxonlaridan Işimxonning öğli Jonibek sultonga bergan. Manğitlar (1753— 1920) hukmronligi davrida S. Duşanba qörğon deb atalgan. Mahmud ibn Vali S.ni obod qişloq deb yozgan, 19-a.da ham obod joy deb tilga olingan. Sdan bir qança ulamolar çiqqan (mas, xalifa Umar ibn Xattob naslidan bölgan yirik ulamolardan şayx Burhoniddin Soğarjiy, 12-a.). Hoz. S. xarobalari Oqdaryo tumanidagi Yangiqörğon qişloğidan 4 km narida saqlangan.
Manba: Nizomiddin Şomiy, Zafarnoma, T., 1996; Hofiz Taniş AlBuxoriy, Abdullanoma, T., 1999.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОҒАРЖ, Соғарч — ўрта асрларда Мовароуннаҳрдаги вилоят ва катта қишлоқ. Самарқанддан шим. ғарбда, 5 фарсах масофада (Иштихон ёнида) жойлашган. С. қишлоғи номи илк бор 9—10- а.лардаги араб географлари асарларида учрайди. Ёқут Ҳамавий С.ни Иштихон ш.га тобе бўлганини ёзган. Низомиддин Шомийнинг «Зафарнома»сида ёзилишича, С. қўшин тўпланадиган қароргоҳ бўлган. Хусусан, Амир Темур Тўхтамиш билан бўладиган урушдан олдин С.да лашкар тўплаган. 15—17-а.лардаги вақф хужжатларида С. кайд этилган. 1557 й. Насаф вилояти ҳокими Худойберди султонга С. вилояти Абдуллахон II томонидан суюрғол қилиб берилган, Насаф эса, Ибодулло султонга топширилган. 1605 й. Боқи Муҳаммад 14 ёшли Надр Муҳаммадхонга С. вилоятини иқто тарзида инъом этган. Тахт учун курашда ёрдами учун 1611 й.да Имомқулихон С.ни қозоқхонларидан Ишимхоннинг ўғли Жонибек султонга берган. Манғитлар (1753— 1920) ҳукмронлиги даврида С. Душанба қўрғон деб аталган. Маҳмуд ибн Вали С.ни обод қишлоқ деб ёзган, 19-а.да ҳам обод жой деб тилга олинган. Сдан бир қанча уламолар чиққан (мас, халифа Умар ибн Хаттоб наслидан бўлган йирик уламолардан шайх Бурҳониддин Соғаржий, 12-а.). Ҳоз. С. харобалари Оқдарё туманидаги Янгиқўрғон қишлоғидан 4 км нарида сақланган.
Манба: Низомиддин Шомий, Зафарнома, Т., 1996; Ҳофиз Таниш АлБухорий, Абдулланома, Т., 1999.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.