Solenoid
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 498-b. — ziyouz.com
Solenoid (yun. solen nayça va eidos — köriniş) — spiral körinişida öralgan va özidan elektr toki ötkazayotgan izolyatsiyalangan ötkazgiç. Agar S.ning uzunligi öramlar diametridan juda katta bölsa, çeksiz uzun S. hisoblanadi. Çeksiz uzun S. maydonining magnit induksiya V si S. taşqarisida nolga teng va içida bir jinsli bölib, u quyidagi formula b-n ifodalanadi: V=sp«/, bunda i.(|— magnit doimiysi, p — S.ning öramlar soni, / — S.dagi tok kuçi. S, odatda, kiçik faol qarşilikka va elektr siğimiga hamda yetarli darajada katta induktivlikka ega böladi. Içida temir özak bölgan S. elektromagnit vazifasini bajaradi.
S. radiotexnika, elektrotexnika va xususan, ölçov asboblarida keng kölamda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОЛЕНОИД (юн. solen найча ва eidos — кўриниш) — спираль кўринишида ўралган ва ўзидан электр токи ўтказаётган изоляцияланган ўтказгич. Агар С.нинг узунлиги ўрамлар диаметридан жуда катта бўлса, чексиз узун С. ҳисобланади. Чексиз узун С. майдонининг магнит индукция В си С. ташқарисида нолга тенг ва ичида бир жинсли бўлиб, у қуйидаги формула б-н ифодаланади: В=цп«/, бунда и.(|— магнит доимийси, п — С.нинг ўрамлар сони, / — С.даги ток кучи. С, одатда, кичик фаол қаршиликка ва электр сиғимига ҳамда етарли даражада катта индуктивликка эга бўлади. Ичида темир ўзак бўлган С. электромагнит вазифасини бажаради.
С. радиотехника, электротехника ва хусусан, ўлчов асбобларида кенг кўламда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.