Solğuriylar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 510–511-b. — ziyouz.com
Solğuriylar - Fors (Eron) dagi solğuriy otabeklar sulolasi (1148— 1270). S. turkmanlarga mansub bölib, solğur (yoxud solur) qabilasi saljuqiylarnçnt ğarbga yurişi çoğida Forsga kelib örnaşgan. S. sulolasi asosçisi Sonqur Jan. Erondagi mavqeini mustahkamlaş uçun saljuqiylarning özaro içki nizolaridan ustalik bilan foydalangan va Fors viloyatida mustahkam örnaşib olgan (1148—61). Sa'd ibn Zangi davri (1203—31)da viloyat ma'lum darajada yuksalgan bölsada, söng xorazmşohlar vassaliga aylangan, nikoh munosabatlari bilan ittifoqçilik mustahkamlangan. Sa'dning vorisi va öğli Abu Bakr davri (1231—60)da Fors möğul xonlaridan Öqtoyxon, söngra Hulokunkng vassali bölgan. Abu Bakr möğullardan Qutluğxon unvonini olgan. Uning nabirasi malika Abaş xotun (1265 — 70) Hulokuning öğli Mangu Temurga turmuşga çiqqaç, S.ga qaraşli hududlar möğullar izmiga ötgan. Şoir Sadiy otabek Abu Bakr saroyida yaşagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОЛҒУРИЙЛАР - Форс (Эрон) даги солғурий отабеклар сулоласи (1148— 1270). С. туркманларга мансуб бўлиб, солғур (ёхуд солур) қабиласи салжуқийларнчнт ғарбга юриши чоғида Форсга келиб ўрнашган. С. сулоласи асосчиси Сонқур Жан. Эрондаги мавқеини мустаҳкамлаш учун салжуқийларнинг ўзаро ички низоларидан усталик билан фойдаланган ва Форс вилоятида мустаҳкам ўрнашиб олган (1148—61). Саъд ибн Занги даври (1203—31)да вилоят маълум даражада юксалган бўлсада, сўнг хоразмшоҳлар вассалига айланган, никоҳ муносабатлари билан иттифоқчилик мустаҳкамланган. Саъднинг вориси ва ўғли Абу Бакр даври (1231—60)да Форс мўғул хонларидан Ўқтойхон, сўнгра Ҳулокункнг вассали бўлган. Абу Бакр мўғуллардан Қутлуғхон унвонини олган. Унинг набираси малика Абаш хотун (1265 — 70) Ҳулокунинг ўғли Мангу Темурга турмушга чиққач, С.га қарашли ҳудудлар мўғуллар измига ўтган. Шоир Саьдий отабек Абу Бакр саройида яшаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.