Solijon Şokiroviç Şaripov
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39–40-b. — ziyouz.com
Şaripov Solijon Şokiroviç (1964.24.8, Özgan ş., Qirğiziston) — Rossiya Federatsiyasi (RF) kosmonavtuçuvçisi (1998), amerika astronavti (1998), millati özbek. Xarkov oliy harbiy aviatsiya uçuvçilar bilim yurtini tugatgan (1987). Tovuşdan tez uçar samolyotlarni boşqargan (jami 950 soat uçgan). 1990 y.dan RF Kosmonavtlar tayyorlaş markazining kosmonavtlar otryadida. «Mir» orbital kemasida parvoz qiliş dasturi böyiça kosmonavtlar guruhi tarkibida tayyorgarlik körgan (1992-97), «Mir» (EO27, EO28), «Soyuz TM29», «Soyuz TM30» KKlarining dublyor ekipaji tarkibida bölgan (1998—2000), Jonson nomidagi kosmik markazda (AQŞ) STS89 ekipaji tarkibida tayyorgarlikdan ötgan (1997-98). 1998 y. 22 yanvar 1 fev.da AQŞning «Endevor» (STS89) KK sida parvoz kilgan (6 ta amerika astronavti b-n birga, AQŞ, Florida ştati, Kanaveral kosmodromi). Bu kema Rossiyaning «Mir» orbital kemasiga tutaştirilgan va rus kosmonavtlari A. Solovyev va P. Vinogradov, amerika astronavti D. Vulf b-n birga Ş. ham «Mir» bortida işlagan. 2004 y. oktyabrda Rossiyaning maxsus KK sida 10-xalqaro kosmik ekipaj a'zolari — amerika astronavti Leroy Çiao va rus kosmonavta Yuriy Şargin b-n birga Boyqönğir kosmodromidan (Qozoğiston) kosmosga parvoz qildi. Bu KK kosmosga oldin uçirilgan Xalkaro kosmik st-ya (XKS)ga tutaştirildi va Leroy Çiao, Yu. Şargin, S. Şaripov uzok, muddat işlaş uçun XKS ga ötişdi, XKS dagi oddingi ekipaj yerga kaytib tuşdi. Ş. Qirğiziston Respublikasi Qahramoni (1998), Özbekiston Respublikasining «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni b-n mukofotlangan (1998).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАРИПОВ Солижон Шокирович (1964.24.8, Ўзган ш., Қирғизистон) — Россия Федерацияси (РФ) космонавтучувчиси (1998), америка астронавти (1998), миллати ўзбек. Харьков олий ҳарбий авиация учувчилар билим юртини тугатган (1987). Товушдан тез учар самолётларни бошқарган (жами 950 соат учган). 1990 й.дан РФ Космонавтлар тайёрлаш марказининг космонавтлар отрядида. «Мир» орбитал кемасида парвоз қилиш дастури бўйича космонавтлар гуруҳи таркибида тайёргарлик кўрган (1992-97), «Мир» (ЭО27, ЭО28), «Союз ТМ29», «Союз ТМ30» ККларининг дублёр экипажи таркибида бўлган (1998—2000), Жонсон номидаги космик марказда (АҚШ) STS89 экипажи таркибида тайёргарликдан ўтган (1997-98). 1998 й. 22 январь 1 фев.да АҚШнинг «Эндевор» (STS89) КК сида парвоз килган (6 та америка астронавти б-н бирга, АҚШ, Флорида штати, Канаверал космодроми). Бу кема Россиянинг «Мир» орбитал кемасига туташтирилган ва рус космонавтлари А. Соловьев ва П. Виноградов, америка астронавти Д. Вульф б-н бирга Ш. ҳам «Мир» бортида ишлаган. 2004 й. октябрда Россиянинг махсус КК сида 10-халқаро космик экипаж аъзолари — америка астронавти Лерой Чиао ва рус космонавта Юрий Шаргин б-н бирга Бойқўнғир космодромидан (Қозоғистон) космосга парвоз қилди. Бу КК космосга олдин учирилган Халкаро космик ст-я (ХКС)га туташтирилди ва Лерой Чиао, Ю. Шаргин, С. Шарипов узок, муддат ишлаш учун ХКС га ўтишди, ХКС даги оддинги экипаж ерга кайтиб тушди. Ш. Қирғизистон Республикаси Қаҳрамони (1998), Ўзбекистон Республикасининг «Буюк хизматлари учун» ордени б-н мукофотланган (1998).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.