Somon yöli
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 518-b. — ziyouz.com
Somon yöli - Şim. qutbi Veronika soçlari yulduz turkumida bölib, osmonni deyarli katta aylana böylab örab olgan xira nurlanuvçi yöl; Şim. yarim şardagi Otskuş yulduzlari turkumidan boşlanib, jan.ga ikkita alohida tarmoq holida çöziladi va bizga körinmaydigan Janubiy But yulduz turkumida birlaşadi. S.y.ning tuzilişi juda murakkab: ba'zi joyda 30° gaça kengaysa, ba'zi joyda 4—5° gaça torayadi. S.y.ning ravşanligi hamma joylarda bir xil emas. S. y.ning eng xira qismi Aravakaş yulduz turkumi atrofida joylaşgan. Galiley 1610 y.da S. y.ni kuzatib, uning juda köp sonli xira yulduzlar töplamidan iboratligini tasdiqladi. S.y. yulduzlari töplami tartibsiz bölmay, özaro tortiş kuçi bilan boğlangan sistemani hosil kiladi. Bu yulduzlar sistemasi Galaktika deb atalib, uning markazi Oqquş, Qavs yulduz turkumlari oraliğida joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОМОН ЙЎЛИ - Шим. қутби Вероника сочлари юлдуз туркумида бўлиб, осмонни деярли катта айлана бўйлаб ўраб олган хира нурланувчи йўл; Шим. ярим шардаги Оцкуш юлдузлари туркумидан бошланиб, жан.га иккита алоҳида тармоқ ҳолида чўзилади ва бизга кўринмайдиган Жанубий Бут юлдуз туркумида бирлашади. С.й.нинг тузилиши жуда мураккаб: баъзи жойда 30° гача кенгайса, баъзи жойда 4—5° гача тораяди. С.й.нинг равшанлиги ҳамма жойларда бир хил эмас. С. й.нинг энг хира қисми Аравакаш юлдуз туркуми атрофида жойлашган. Галилей 1610 й.да С. й.ни кузатиб, унинг жуда кўп сонли хира юлдузлар тўпламидан иборатлигини тасдиқлади. С.й. юлдузлари тўплами тартибсиз бўлмай, ўзаро тортиш кучи билан боғланган системани ҳосил килади. Бу юлдузлар системаси Галактика деб аталиб, унинг маркази Оққуш, Қавс юлдуз туркумлари оралиғида жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.