Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Söri

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 832-b. — ziyouz.com

    Söri — tok östirişga möljallangan tayanç moslama. Farğona, Qaşqadaryo, Samarqand va Toşkent viloyatlarida keng tarqalgan. Toklarni yerdan kötariş uçun tik ustunlar qöyiladi va ustunlarning 3—3,5 m li baland qismidan bir tomonga qiyşaytirib yana 3—4 m uzunlikda xodaça yoki taxtalar örnatilib, ularning uç qismiga tirgak ustunlar qöyiladi. Tik köyilgan ustunlarga va S.ning ustiga 40—50 sm oraliqsa bağazlar boğlanadi. Sohibkor Rizamat Musamuhamedov tomonidan tokni S.da östirişning yaxşilangan voiş usuli işlab çiqilgan. Tokni S.da östiriş usuli xalq tajribasi asosida vujudga kelgan. S.da östiriladigan tokning zang, madang va bir yillik novdalari atrofga keng taralib yayrab ösadi. Barglari havo va quyoşdan yaxşi foydalanadi, assimilyatsiya jarayoni kuçayadi. Natijada uzum boşlari kattalaşadi, rang kiradi, şirasi ortadi, kasalliklardan kam zararlanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СЎРИ — ток ўстиришга мўлжалланган таянч мослама. Фарғона, Қашқадарё, Самарқанд ва Тошкент вилоятларида кенг тарқалган. Токларни ердан кўтариш учун тик устунлар қўйилади ва устунларнинг 3—3,5 м ли баланд қисмидан бир томонга қийшайтириб яна 3—4 м узунликда ходача ёки тахталар ўрнатилиб, уларнинг уч қисмига тиргак устунлар қўйилади. Тик кўйилган устунларга ва С.нинг устига 40—50 см оралиқца бағазлар боғланади. Соҳибкор Ризамат Мусамуҳамедов томонидан токни С.да ўстиришнинг яхшиланган воиш усули ишлаб чиқилган. Токни С.да ўстириш усули халқ тажрибаси асосида вужудга келган. С.да ўстириладиган токнинг занг, маданг ва бир йиллик новдалари атрофга кенг таралиб яйраб ўсади. Барглари ҳаво ва қуёшдан яхши фойдаланади, ассимиляция жараёни кучаяди. Натижада узум бошлари катталашади, ранг киради, шираси ортади, касалликлардан кам зарарланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.