Söroq
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 833-b. — ziyouz.com
Söroq (huquqda) — şaxsdan körsatuv va tuşuntiruv oliş vositasi. S.ni suriştiruvçi, tergovçi, prokuror; sud işlarini yuritiş çoğida esa — sud olib boradi. Tergov yoki sud işi olib borilayotgan tilni tuşunmaydigan şaxs tarjimon iştirokida S. qilinadi. 16 yoşgaça bölgan guvoh va jabrlanuvçini S. qilişda uning ota-onalaridan biri yoki boşqa qonuniy vakili va pedagog iştirok etadi. Gumon qilinuvçi va ayblanuvçi S. qilinganda uning himoyaçisi hozir bölişi şart. S. vaqtida qiynoqqa soliş, zöravonlik, şafqatsizlik yoki inson şa'ni va qadrqimmatini kamsituvçi boşqa tarzdagi tazyiqqa duçor etiş jinoyat hisoblanadi. S. qilinuvçiga uning huquq va majburiyatlari tuşuntirilişi şart. Voyaga yetgan guvoh va jabrlanuvçi S.da ataylab yolğon körsatuv bersa yoki körsatuv berişdan boş tortsa, jinoiy javobgarlikka tortilişi haqida ogohlantiriladi. Qonun sud maslahatxonasida muhokama qilingan holatlar töğrisida — sudya va xalq maslahatçisini, jinoyat işi böyiça — himoyaçi va ba'zi şaxslarni S. qilişni taqiqlaydi. Gumon qilinuvçining va ayblanuvçining yaqin qarindoşlari guvoh yoki jabrlanuvçi tariqasida faqat özlarining roziliklari bilan S qilinişi mumkin. S. qilişning şartlari va tartiblari Özbekiston Respublikasi JPK ning 96—124moddalarida batafsil belgilangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЎРОҚ (ҳуқуқда) — шахсдан кўрсатув ва тушунтирув олиш воситаси. С.ни суриштирувчи, терговчи, прокурор; суд ишларини юритиш чоғида эса — суд олиб боради. Тергов ёки суд иши олиб борилаётган тилни тушунмайдиган шахс таржимон иштирокида С. қилинади. 16 ёшгача бўлган гувоҳ ва жабрланувчини С. қилишда унинг ота-оналаридан бири ёки бошқа қонуний вакили ва педагог иштирок этади. Гумон қилинувчи ва айбланувчи С. қилинганда унинг ҳимоячиси ҳозир бўлиши шарт. С. вақтида қийноққа солиш, зўравонлик, шафқатсизлик ёки инсон шаъни ва қадрқимматини камситувчи бошқа тарздаги тазйиққа дучор этиш жиноят ҳисобланади. С. қилинувчига унинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тушунтирилиши шарт. Вояга етган гувоҳ ва жабрланувчи С.да атайлаб ёлғон кўрсатув берса ёки кўрсатув беришдан бош тортса, жиноий жавобгарликка тортилиши ҳақида огоҳлантирилади. Қонун суд маслаҳатхонасида муҳокама қилинган ҳолатлар тўғрисида — судья ва халқ маслаҳатчисини, жиноят иши бўйича — ҳимоячи ва баъзи шахсларни С. қилишни тақиқлайди. Гумон қилинувчининг ва айбланувчининг яқин қариндошлари гувоҳ ёки жабрланувчи тариқасида фақат ўзларининг розиликлари билан С қилиниши мумкин. С. қилишнинг шартлари ва тартиблари Ўзбекистон Республикаси ЖПК нинг 96—124моддаларида батафсил белгиланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.