Sororat
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 533-b. — ziyouz.com
Sororat (lot. Soror — singil) — nikoh odatlaridan biri. Erkakning bir neça opasingillarga uylanişi. Ba'zi olimlar S. ibtidoiy jamoa davrida urf bölgan guruxli nikohning qoldiği deyişadi. S. Osiyo, Amerika, Afrika va Okeaniyaning köpgina xalqlarida ham mavjud bölgan. S. ba'zi davlatlarda xotini vafot etgan erkakning öz qayin singlisiga uylanişi tarzida saqlangan. Köpinça bu odatni yetim bolalar tarbiyasi uçun ğamxörlik bilan boğlaydilar. S.ni dastlab L. Morgan qayd etgan va J. Frezer esa
fanga kiritgan. Özbeklarda nikohning bu turi saqlangan bölib, tub ildizi mulk bilan boğliq edi. Çunki taomilga köra, ayol vafot etgandan keyin erkak qayta uylanişi uçun yana kalin tölaşi lozim bölgan. Marhumaning singlisiga uylanganda esa, deyarli qalin tölamagan va fakat töy xarajatlari berilgan, xolos. Şuningdek, marhumaning farzandlari yetimlik azobuqubatini tortmasligiga xam e'tibor berilgan.
Ad.: Kislyakov N. A., Oçerki po istorii semi i braka u narodov Sredney Azii i Kazaxstana, L., 1969; Böriyev O., Şoymardonov I., Nasriddinov K., Özbek oilasi tarixidan, T., 1995.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОРОРАТ (лот. Soror — сингил) — никоҳ одатларидан бири. Эркакнинг бир неча опасингилларга уйланиши. Баъзи олимлар С. ибтидоий жамоа даврида урф бўлган гурухли никоҳнинг қолдиғи дейишади. С. Осиё, Америка, Африка ва Океаниянинг кўпгина халқларида ҳам мавжуд бўлган. С. баъзи давлатларда хотини вафот этган эркакнинг ўз қайин синглисига уйланиши тарзида сақланган. Кўпинча бу одатни етим болалар тарбияси учун ғамхўрлик билан боғлайдилар. С.ни дастлаб Л. Морган қайд этган ва Ж. Фрезер эса
фанга киритган. Ўзбекларда никоҳнинг бу тури сақланган бўлиб, туб илдизи мулк билан боғлиқ эди. Чунки таомилга кўра, аёл вафот этгандан кейин эркак қайта уйланиши учун яна калин тўлаши лозим бўлган. Марҳуманинг синглисига уйланганда эса, деярли қалин тўламаган ва факат тўй харажатлари берилган, холос. Шунингдек, марҳуманинг фарзандлари етимлик азобуқубатини тортмаслигига хам эътибор берилган.
Ад.: Кисляков Н. А., Очерки по истории семьи и брака у народов Средней Азии и Казахстана, Л., 1969; Бўриев О., Шоймардонов И., Насриддинов К., Ўзбек оиласи тарихидан, Т., 1995.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.