Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Soy

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 496-b. — ziyouz.com

    Soy —1) tabiiy özanda doimiy va mavsumiy oqadigan kiçik daryo, ariq, vodiy, irmoq; 2) oqar suvlar faoliyati natijasida yoki tektonik harakat oqibatida hosil bölgan kambar, uzun relyef şakli. S.da suv oqişi ham, oqmasligi ham mumkin. SOYLIK — Yer pösti relyefining botiq şakli, izometrik yoki kam darajada çözilgan bölişi mumkin. S har tarafdan öralgan berk hamda bir yoki ikki tomoni oçiq böladi. Morfologik jihatdan tubi yassi, tovoqsimon va b. turlari farq qilinadi. Vujudga kelişiga köra — tektonik, vulkanik, erozion, muzlik, karst va b.; oqim rejimiga köra uç xil — suv oqib çiqadigan, oqib keladigan va oqmas bölişi mumkin. Dengiz tubi geomorfologiyasida geosinklinal dengiz va okeanlari egallagan ötiş zonasi S. farq qilinadi. Eng yirik S. — okean ka'ri.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СОЙ —1) табиий ўзанда доимий ва мавсумий оқадиган кичик дарё, ариқ, водий, ирмоқ; 2) оқар сувлар фаолияти натижасида ёки тектоник ҳаракат оқибатида ҳосил бўлган камбар, узун рельеф шакли. С.да сув оқиши ҳам, оқмаслиги ҳам мумкин. СОЙЛИК — Ер пўсти рельефининг ботиқ шакли, изометрик ёки кам даражада чўзилган бўлиши мумкин. С ҳар тарафдан ўралган берк ҳамда бир ёки икки томони очиқ бўлади. Морфологик жиҳатдан туби ясси, товоқсимон ва б. турлари фарқ қилинади. Вужудга келишига кўра — тектоник, вулканик, эрозион, музлик, карст ва б.; оқим режимига кўра уч хил — сув оқиб чиқадиган, оқиб келадиган ва оқмас бўлиши мумкин. Денгиз туби геоморфологиясида геосинклиналь денгиз ва океанлари эгаллаган ўтиш зонаси С. фарқ қилинади. Энг йирик С. — океан каъри.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.