Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Soyib Xöjayev

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 293-b. — ziyouz.com

    Xöjayev Soyib (Sohibjon) (1910.5.12, Andijon viloyati Xonobod qişloği — 1982.3.5, Andijon, Toşkentda dafn etilgan) — Özbekiston xalq artisti (1939). Aktyorlik faoliyatini 1927 y. Qöqon drama teatrida boşlagan. Dastlab Mirşoxid Miroqilovpxya ta'lim olgan. 1928—39 y.lar Andijon viloyat teatrida aktyor. Truffaldino (K. Gotssi, «Malikai Turandot»), Soli domla (K. Yaşin, «Urtoqlar»), Xolmat (Hamza, «Boy ila xizmatçi»), Bobçinskiy (N. Gogol, «Revizor») kabi obrazlarni yaratib, komik aktyor sifatida közga taşlanadi. 1939—82 y.lar Muqimiy teatrida işladi. Şu yillarda X. sahna kulgisi, satira va yumor vositalarini yaxşi özlaştirib, xalq qiziqçilarining badihagöylik, mimika va taqlid vositalaridan keng foydalaniş, jarangdor nutq, söz öyini kabi an'analarni sahna imkoniyatlari doirasida rivojlantirişi tufayli jiddiy yutuklarga erişdi. Özbek dramaturgiyasida yaratgan Mulladöst («Maysaraning işi»), Huzurxöja («Nurxon»), Ğani («Oltin köl»), Xuşmamat («Vatan işqi»); tarjima asarlardagi Çerevik («Soroçinsk yarmarkasi»), Mikola («Natalka—Poltavka»), Devona («Guli siyoh»), Ser Tobi («Ön ikkinçi keça») obrazlari şundan dalolat beradi. X., ayniqsa, H. Ğulom asarlari («Farğona hikoyasi», «Toşbolta oşiq», «Öğil uylantiriş», «Ajab savdolar») dagi Kiçkinaxöja, Toşbolta, Norxöja, Vakil qassob rollarida katta muvaffaqiyat qozondi. Toşbolta rolini 1500 marta öynagan. X. bir qança filmlar («Nasriddinning sarguzaştlari»da çoyxonaçi, «Yoryor»da Ahmadjon, «Dilbarim»da Zuhurov, «Yettinçi jin» da Sultan va b.) da ham suratga tuşgan. Toşkent televideniyesining «Ekran xandasi», «Visol onlari» dasturlari va «Tabassum» radiojurnalining doimiy qatnaşçisi bölgan. «Soyibxöja operatsiyasi» (S. Imomov) spektakli (1999) X.ga bağişlangan. S. Xöjayev xotirasiga bağişlangan kulgi san'ati köriktanlovlari ötkazib turiladi. Vafotidan söng «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni bilan mukofotlangan (2003). Ad.: Qodirov M ., Soyib Xöjayev. T., 1973.

    Muhsin Qodirov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХЎЖАЕВ Сойиб (Соҳибжон) (1910.5.12, Андижон вилояти Хонобод қишлоғи — 1982.3.5, Андижон, Тошкентда дафн этилган) — Ўзбекистон халқ артисти (1939). Актёрлик фаолиятини 1927 й. Қўқон драма театрида бошлаган. Дастлаб Миршохид Мироқиловпхя таълим олган. 1928—39 й.лар Андижон вилоят театрида актёр. Труффальдино (К. Гоцци, «Маликаи Турандот»), Соли домла (К. Яшин, «Уртоқлар»), Холмат (Ҳамза, «Бой ила хизматчи»), Бобчинский (Н. Гоголь, «Ревизор») каби образларни яратиб, комик актёр сифатида кўзга ташланади. 1939—82 й.лар Муқимий театрида ишлади. Шу йилларда X. саҳна кулгиси, сатира ва юмор воситаларини яхши ўзлаштириб, халқ қизиқчиларининг бадиҳагўйлик, мимика ва тақлид воситаларидан кенг фойдаланиш, жарангдор нутқ, сўз ўйини каби анъаналарни саҳна имкониятлари доирасида ривожлантириши туфайли жиддий ютукларга эришди. Ўзбек драматургиясида яратган Мулладўст («Майсаранинг иши»), Ҳузурхўжа («Нурхон»), Ғани («Олтин кўл»), Хушмамат («Ватан ишқи»); таржима асарлардаги Черевик («Сорочинск ярмаркаси»), Микола («Наталка—Полтавка»), Девона («Гули сиёҳ»), Сэр Тоби («Ўн иккинчи кеча») образлари шундан далолат беради. X., айниқса, Ҳ. Ғулом асарлари («Фарғона ҳикояси», «Тошболта ошиқ», «Ўғил уйлантириш», «Ажаб савдолар») даги Кичкинахўжа, Тошболта, Норхўжа, Вакил қассоб ролларида катта муваффақият қозонди. Тошболта ролини 1500 марта ўйнаган. X. бир қанча фильмлар («Насриддиннинг саргузаштлари»да чойхоначи, «Ёрёр»да Аҳмаджон, «Дилбарим»да Зуҳуров, «Еттинчи жин» да Султан ва б.) да ҳам суратга тушган. Тошкент телевидениесининг «Экран хандаси», «Висол онлари» дастурлари ва «Табассум» радиожурналининг доимий қатнашчиси бўлган. «Сойибхўжа операцияси» (С. Имомов) спектакли (1999) Х.га бағишланган. С. Хўжаев хотирасига бағишланган кулги санъати кўриктанловлари ўтказиб турилади. Вафотидан сўнг «Буюк хизматлари учун» ордени билан мукофотланган (2003). Ад.: Қодиров М ., Сойиб Хўжаев. Т., 1973.

    Муҳсин Қодиров.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.