Spessartin
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 564-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Spessartin [Germaniyadagi Fapbiy Bavariyaning Şpessart (Spessart) platosi nomidan] — granatlar guruxiga mansub mineral, tarkibida marganets bölgan alyumogranat. Kimyoviy formulasi Mn3Al2[Si04]3 bölib, izomorf aralaşmalar (Fe2+, Mg2+, Sa2+ hamda Y 3+)ga ega. S.ning ferrospessartin, kalsiyli va berilliyli (VeO 0,4% gaça) turlari ma'lum. Kub singoniyali kristallari boşka granatlarnikidek, lekin ziç donador agregatlar holida ham uçraydi. Rangi oç puştidan qönğirqizilgaça. Kattikdigi 7—7,5; ziçligi 3,8—4,2 g/sm3. S. köpinça granitli pegmatitlar da, metamorfik toğ jinslari va skarnlarda, qimmatbaho toş sifatida işlatiladigan olovrang qizğiş, puştisarğiş turlari pegmatitlarda uçraydi. Özbekistondagi pegmatit va slanetsli maydonlarda keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПЕССАРТИН [Германиядаги Fapбий Бавариянинг Шпессарт (Spessart) платоси номидан] — гранатлар гурухига мансуб минерал, таркибида марганец бўлган алюмогранат. Кимёвий формуласи Mn3Al2[Si04]3 бўлиб, изоморф аралашмалар (Fe2+, Mg2+, Са2+ ҳамда Y 3+)га эга. С.нинг ферроспессартин, кальцийли ва бериллийли (ВеО 0,4% гача) турлари маълум. Куб сингонияли кристаллари бошка гранатларникидек, лекин зич донадор агрегатлар ҳолида ҳам учрайди. Ранги оч пуштидан қўнғирқизилгача. Каттикдиги 7—7,5; зичлиги 3,8—4,2 г/см3. С. кўпинча гранитли пегматитлар да, метаморфик тоғ жинслари ва скарнларда, қимматбаҳо тош сифатида ишлатиладиган оловранг қизғиш, пуштисарғиш турлари пегматитларда учрайди. Ўзбекистондаги пегматит ва сланецли майдонларда кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.