Spinor hisobi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 566-b. — ziyouz.com
Spinor hisobi - matematikaning maxsus tabiatli miqdorlar — spinorlar xossalarini örganuvçi bölimi. Spinor komponentlari vektor, tenzor va b. tuşunçalar kabi koordinatalar tizimi özgartirilganda ma'lum qonunga böysunadi. Mac, koordinatalar tizimi biror töğri çiziq atrofida 2l ga burilsa, spinorning barça komponentlari işorasi özgaradi.
Spinor tuşunçasini 1913 y.da fransuz olimi E. Kartan guruxdarni tasvirlaş nazariyasiga oid tadqiqotlarida kiritgan. 1929 y.da nemis matematigi B. V. Varden elektronning spin hodisasini örganişda bu tuşunçalarni mustaqil kaşf etib, «spinor» atamasini kiritgan. S. h. da kovariant va kontrvariant spinorlar, spinorlar ustida amallar, valentlik va b. tuşunçalar tekşiriladi.
S.h. kvant mexanika, kimyoviy valentlik nazariyasi, Riman geometriyasi va b. sohalarda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПИНОР ҲИСОБИ - математиканинг махсус табиатли миқдорлар — спинорлар хоссаларини ўрганувчи бўлими. Спинор компонентлари вектор, тензор ва б. тушунчалар каби координаталар тизими ўзгартирилганда маълум қонунга бўйсунади. Mac, координаталар тизими бирор тўғри чизиқ атрофида 2л га бурилса, спинорнинг барча компонентлари ишораси ўзгаради.
Спинор тушунчасини 1913 й.да француз олими Э. Картан гурухдарни тасвирлаш назариясига оид тадқиқотларида киритган. 1929 й.да немис математиги Б. В. Варден электроннинг спин ҳодисасини ўрганишда бу тушунчаларни мустақил кашф этиб, «спинор» атамасини киритган. С. ҳ. да ковариант ва контрвариант спинорлар, спинорлар устида амаллар, валентлик ва б. тушунчалар текширилади.
С.ҳ. квант механика, кимёвий валентлик назарияси, Риман геометрияси ва б. соҳаларда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.