Spondilyoz
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 572–573-b. — ziyouz.com
Spondilyoz (yun. spondylos — umurtqa) — umurtqa poğonasining surunkali kasalligi. Umurtqalarning suyak töqimalari yuzasida ösimtalar ösib ketişi tufayli umurtqalar şaklining özgarişi. Moddalar almaşinuvining buzilişi organizmda ohak tuzlarining köp yiğilişiga sabab böladi. Köpinça keksalarda umurtqa poğonasiga köp yil davomida oğirlik tuşib borişi va yoş ulğayişi bilan moddalar almaşinuvining buzilişi oqibatida röy beradi. Erkaklarda ayollarga nisbatan köp uçraydi. Yoşlarda S.ning vujudga kelişiga umurtqa poğonasining qiyşayişi sabab böladi, çunki bunda oğirlik umurtqa poğonasiga bir xilda tuşmaydi. Ba'zan S. iç terlama yoki revmatizm kasalligi oqibatida ham vujudga kelişi mumkin.
Sda umurtqa poğonasi oğrib, ayniqsa uning böyin va bel qismida harakatlaniş buziladi. Oğriq, asosan, uyqudan turganda röy beradi, bunday hollarda harakat qiliş ança qiyin böladi, bel oğriydi, ba'zida qirsillaydi. Bemor kerişgandan söng harakat qiliş osonlaşadi, oğriq yöqoladi. Oğriq köpinça huruj bilan keçib, obhavo özgarganda köpayadi, bunda böyin, kökrak va bel umurtqalarining surunkali radikulita paydo bölişi mumkin.
S.ning oldini oliş uçun organizmni çiniqtiriş, dam oliş va mehnat rejimiga rioya qiliş, fizkultura va sport bilan muntazam şuğullaniş kerak.
S.ni davolaşda massaj, davo gimnastikasi, ratsional ovqatlaniş va har xil fizioterapevtax muolajalar buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПОНДИЛЁЗ (юн. spondylos — умуртқа) — умуртқа поғонасининг сурункали касаллиги. Умуртқаларнинг суяк тўқималари юзасида ўсимталар ўсиб кетиши туфайли умуртқалар шаклининг ўзгариши. Моддалар алмашинувининг бузилиши организмда оҳак тузларининг кўп йиғилишига сабаб бўлади. Кўпинча кексаларда умуртқа поғонасига кўп йил давомида оғирлик тушиб бориши ва ёш улғайиши билан моддалар алмашинувининг бузилиши оқибатида рўй беради. Эркакларда аёлларга нисбатан кўп учрайди. Ёшларда С.нинг вужудга келишига умуртқа поғонасининг қийшайиши сабаб бўлади, чунки бунда оғирлик умуртқа поғонасига бир хилда тушмайди. Баъзан С. ич терлама ёки ревматизм касаллиги оқибатида ҳам вужудга келиши мумкин.
Сда умуртқа поғонаси оғриб, айниқса унинг бўйин ва бел қисмида ҳаракатланиш бузилади. Оғриқ, асосан, уйқудан турганда рўй беради, бундай ҳолларда ҳаракат қилиш анча қийин бўлади, бел оғрийди, баъзида қирсиллайди. Бемор керишгандан сўнг ҳаракат қилиш осонлашади, оғриқ йўқолади. Оғриқ кўпинча ҳуруж билан кечиб, обҳаво ўзгарганда кўпаяди, бунда бўйин, кўкрак ва бел умуртқаларининг сурункали радикулита пайдо бўлиши мумкин.
С.нинг олдини олиш учун организмни чиниқтириш, дам олиш ва меҳнат режимига риоя қилиш, физкультура ва спорт билан мунтазам шуғулланиш керак.
С.ни даволашда массаж, даво гимнастикаси, рационал овқатланиш ва ҳар хил физиотерапевтах муолажалар буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.