Sporangiy
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 575-b. — ziyouz.com
Sporangiy (spora(lar) va yun. angeion — idiş) — bir hujayrali (zamburuğlar va köpçilik tuban usimliklarda) yoki köp hujayrali (yuksak ösimliklarda) organ. S.da sporalilar yetiladi. S. nomi zamburuğlar va tuban ösimliklarda ularda rivojlanayotgan sporalarning tuzilişi (zoosporangiy) yoki soniga (mono, tetrasporangiy), taşqi körinişi (sistokarpiy), sporalarning hosil böliş usuliga (mitosporangiy, meyosporangiy) boğliq. Yuksak ösimliklar faqat meyosporangiy hosil qiladi. Yösinlar S.si sporongiya kusakçasidan iborat. Qirqquloqlar va qirqböğimlarda S. sporofillarda yoki ular qöltiğida bittadan yoki töp bölib (soruslar) joylaşadi. Bir xil sporali qirqquloklarda S. bir xil tipda, har xil sporalilarda S. ikki xil (mikro va megasporangiylar), mikro va megasporalar hrsil qiladi; ulardan erkak va urğoçi ösimta rivojlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПОРАНГИЙ (спора(лар) ва юн. angeion — идиш) — бир ҳужайрали (замбуруғлар ва кўпчилик тубан усимликларда) ёки кўп ҳужайрали (юксак ўсимликларда) орган. С.да споралилар етилади. С. номи замбуруғлар ва тубан ўсимликларда уларда ривожланаётган спораларнинг тузилиши (зооспорангий) ёки сонига (моно, тетраспорангий), ташқи кўриниши (цистокарпий), спораларнинг ҳосил бўлиш усулига (митоспорангий, мейоспорангий) боғлиқ. Юксак ўсимликлар фақат мейоспорангий ҳосил қилади. Йўсинлар С.си споронгия кусакчасидан иборат. Қирққулоқлар ва қирқбўғимларда С. спорофилларда ёки улар қўлтиғида биттадан ёки тўп бўлиб (соруслар) жойлашади. Бир хил спорали қирққулокларда С. бир хил типда, ҳар хил споралиларда С. икки хил (микро ва мегаспорангийлар), микро ва мегаспоралар ҳрсил қилади; улардан эркак ва урғочи ўсимта ривожланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.