Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Stanislao Kannitssaro

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119-b. — ziyouz.com

    Kannitssaro Stanislao KANNITSSARO (Cannizzaro) Stanislao (1826.13.7, Palermo — 1910.10.5, Rim) — italiyalik kimyogar. Atom-molekulyar nazariyaning asosçilaridan biri. Aleksandriya Milliy kolleji (1851-55), Genuez (1856-61), Palermo (1861-71), Rim (1871-1910) un-tlari prof. Benzaldegidga öyuvçi kaliyning ta'sirini örganiş natijasida benzil spirtini va aromatik aldegidlarningoksidlanişqaytarilişli disproporsiyalanişi yoki işqoriy muhitda bir molekula aldegidning qaytarilişi hisobiga boşqa bir molekula aldegidning oksidlanişini (q. Kannitssaro reaksiyasi) kaşf qilgan (1853). Ingliz kimyogari va fizigi J. Dalton va A. Avogadroyaan to fransuz kimyogarlari Ş.F.Jerar va O. Lorangaça bölgan atom-molekulyar ta'limotning rivojlanişini taxlil qilib, atom massalarining ratsional sistemasini taklif qilgan (1858). Elementlar, jumladan, metallar atom massalarining aniq qiymatlarini topgan; Avogadro qonuni asosida «atom», «molekula» va «ekvivalent» tuşunçalariga aniq izoh bergan (1860).

    Q.: Kannitssaro reaksiyasi

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КАННИЦЦАРО (Cannizzaro) Станислао (1826.13.7, Палермо — 1910.10.5, Рим) — италиялик кимёгар. Атом-молекуляр назариянинг асосчиларидан бири. Александрия Миллий коллежи (1851-55), Генуэз (1856-61), Палермо (1861-71), Рим (1871-1910) ун-тлари проф. Бензальдегидга ўювчи калийнинг таъсирини ўрганиш натижасида бензил спиртини ва ароматик альдегидларнингоксидланишқайтарилишли диспропорцияланиши ёки ишқорий муҳитда бир молекула альдегиднинг қайтарилиши ҳисобига бошқа бир молекула альдегиднинг оксидланишини (қ. Канниццаро реакцияси) кашф қилган (1853). Инглиз кимёгари ва физиги Ж. Дальтон ва А. Авогадрояан то француз кимёгарлари Ш.Ф.Жерар ва О. Лорангача бўлган атом-молекуляр таълимотнинг ривожланишини тахлил қилиб, атом массаларининг рационал системасини таклиф қилган (1858). Элементлар, жумладан, металлар атом массаларининг аниқ қийматларини топган; Авогадро қонуни асосида «атом», «молекула» ва «эквивалент» тушунчаларига аниқ изоҳ берган (1860).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.