Staraplanina
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 592-b. — ziyouz.com
Staraplanina (bolgar tilida — keksa toğ), Bolqon toğlari — Bolgariyadagi tog sistemasi. Ğarbdan şarqqa 555 km ga çözilgan bir neça burmali tog tizmalaridan iborat. Eng baland joyi 2376 m (Botev togi). Toğ çöqqilari tekis, şim. yon bağirlari yotiq, jan. esa nisbatan tik. Slanets, granit, ohaktoş va qumtoşlardan tuzilgan. Karst rivojlangan. Boş tizma şimolga tomon Dunay tekisligigaça pasayib boradi. Iklimi mö'tadil nam. Yillik yoğin 800—1000 mm. Şim. yon bağriga yoğin kup tuşadi. Qişda toğlar qor bilan qoplanadi. S.P. dan Dunay va Maritsa daryolari irmoklari boşlanadi. Yon bağirlarida 1700 m balandlikkaça dub, qoraqayin, yuqori qismida igna bargli daraxtlar usadi. Eng baland qismi ötloq. Foydali qazilmalardan kömir, mis, temir, qörğoşinrux rudalari bor. Mineral buloklar va kurort köp.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТАРАПЛАНИНА (болгар тилида — кекса тоғ), Болқон тоғлари — Болгариядаги тог системаси. Ғарбдан шарққа 555 км га чўзилган бир неча бурмали тог тизмаларидан иборат. Энг баланд жойи 2376 м (Ботев тоги). Тоғ чўққилари текис, шим. ён бағирлари ётиқ, жан. эса нисбатан тик. Сланец, гранит, оҳактош ва қумтошлардан тузилган. Карст ривожланган. Бош тизма шимолга томон Дунай текислигигача пасайиб боради. Иклими мўътадил нам. Йиллик ёғин 800—1000 мм. Шим. ён бағрига ёғин куп тушади. Қишда тоғлар қор билан қопланади. С.П. дан Дунай ва Марица дарёлари ирмоклари бошланади. Ён бағирларида 1700 м баландликкача дуб, қорақайин, юқори қисмида игна баргли дарахтлар усади. Энг баланд қисми ўтлоқ. Фойдали қазилмалардан кўмир, мис, темир, қўрғошинрух рудалари бор. Минерал булоклар ва курорт кўп.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.