Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Stearin kislota

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 599-b. — ziyouz.com

    Stearin kislota STEARIN KISLOTA, oktadekan kislota, CH3 (CH2)|6SOON alifatik katorning bir asosli töyingan karbon kislotasi. Rangsiz kristall modda. Mol. m. 284,47. Suyuklaniş t-rasi 69,6°, kaynaş t-rasi 376,1°, [13,3 kPa bosimda (100 mm sim. ust.)], ziçligi 849 kg/ m3 (70°da). Suvda erimaydi, organik erituvçilarda oz eriydi. S.k. tabiatda keng tarqalgan yuqori yoğ kislotalaridan biri. S.k.ning glitseridlari köpçilik yoğ va moylarning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. S.k.ni stearindan çöktiriş va distillaş usulida, olein kislotani gidrogenlab va b. usullarda oliş mumkin. S.k.ning işqorli tuzlari — sovun. S.k. organik sintezda, analitik kimyoda, vulkanizatsiyada va rezina tayyorlaşda işlatiladi. Natriy, litiy, kalsiy, qörğoşin va b. metallarning stearinatlari plastik surkamalar komponenti sifatida, kosmetik moddalar olişda qöllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СТЕАРИН КИСЛОТА, октадекан кислота, СН3 (СН2)|6СООН алифатик каторнинг бир асосли тўйинган карбон кислотаси. Рангсиз кристалл модда. Мол. м. 284,47. Суюкланиш т-раси 69,6°, кайнаш т-раси 376,1°, [13,3 кПа босимда (100 мм сим. уст.)], зичлиги 849 кг/ м3 (70°да). Сувда эримайди, органик эритувчиларда оз эрийди. С.к. табиатда кенг тарқалган юқори ёғ кислоталаридан бири. С.к.нинг глицеридлари кўпчилик ёғ ва мойларнинг асосий таркибий қисми ҳисобланади. С.к.ни стеариндан чўктириш ва дистиллаш усулида, олеин кислотани гидрогенлаб ва б. усулларда олиш мумкин. С.к.нинг ишқорли тузлари — совун. С.к. органик синтезда, аналитик кимёда, вулканизацияда ва резина тайёрлашда ишлатилади. Натрий, литий, кальций, қўрғошин ва б. металларнинг стеаринатлари пластик суркамалар компоненти сифатида, косметик моддалар олишда қўлланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.