Stefan-Bolsman nurlaniş qonuni
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 608-b. — ziyouz.com
Stefan-Bolsman nurlaniş qonuni - muvozanatli nurlanayotgan mutlaq qora jismiçit vaqt birligi davomida yuza birligidan nurlanayotgan elektromagnit tölqinlar; bu tölqinlarning yiğindi energiyasi mutlaq tra Gning törtinçi darajasiga proporsional ekanligini ifodalaydigan qonun:
Bolsman doimiysi. Bu qonunni avstriyalik fizik I. Stefan (1835—93) tajribalar asosida 1879 y.da istalgan jism uçun ta'riflagan. 1884 y.da L.Bolsman nazariy jiğatdan bu qonun faqat mutlaq qora jism uçungina töğri ekanligini körsatgan. Keyingi aniq ölçaşlar S. B. n.q.ning töla bajarilişini va a q 5,6703210~8 VtĞ(m2K4) ekanligini tasdiqlaydi. S.B.n.q. Plank nurlaniş qonuninit natijasi sifatida keltirib çiqarilgan. S.B.n.q. yuqori trani ölçaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТЕФАН-БОЛЬЦМАН НУРЛАНИШ ҚОНУНИ - мувозанатли нурланаётган мутлақ қора жисмичит вақт бирлиги давомида юза бирлигидан нурланаётган электромагнит тўлқинлар; бу тўлқинларнинг йиғинди энергияси мутлақ тра Гнинг тўртинчи даражасига пропорционал эканлигини ифодалайдиган қонун:
Больцман доимийси. Бу қонунни австриялик физик И. Стефан (1835—93) тажрибалар асосида 1879 й.да исталган жисм учун таърифлаган. 1884 й.да Л.Больцман назарий жиғатдан бу қонун фақат мутлақ қора жисм учунгина тўғри эканлигини кўрсатган. Кейинги аниқ ўлчашлар С. Б. н.қ.нинг тўла бажарилишини ва а қ 5,6703210~8 ВтҒ(м2К4) эканлигини тасдиқлайди. С.Б.н.қ. Планк нурланиш қонунинит натижаси сифатида келтириб чиқарилган. С.Б.н.қ. юқори трани ўлчашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.