Steno qonuni
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 602-b. — ziyouz.com
Steno qonuni — kristallarning doimiyligi haqidagi qonun; 1669 y. daniyalik tabiatşunos N. Steno tomonidan aniklangan. Unga köra, muayyan tra va bosimda, biror modda barça kristallarining 2 qirrali burçaklari, ularga muvofiq bölgan kristallarning burçaklari bilan (ölçami va qirralarining şaklidan qat'i nazar) bir xil böladi. Steno tabiiy kristallarning köp qirrali şakllarini kuzatişi mobaynida, köp qirrali kristallarning qirralari kristall panjaradagi yassi atom törlariga muvofiq böladi deb qisoblaydi. U kvars, gematit, pirit va olmos kristallari ösişining öziga xos xususiyatlari töğrisida yozgan. S. q. kristall moddalarning tasnifi va ularni aniklaş (burçaklarni goniometr yordamida ölçaş)ga asoslangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТЕНО ҚОНУНИ — кристалларнинг доимийлиги ҳақидаги қонун; 1669 й. даниялик табиатшунос Н. Стено томонидан аникланган. Унга кўра, муайян тра ва босимда, бирор модда барча кристалларининг 2 қиррали бурчаклари, уларга мувофиқ бўлган кристалларнинг бурчаклари билан (ўлчами ва қирраларининг шаклидан қатъи назар) бир хил бўлади. Стено табиий кристалларнинг кўп қиррали шаклларини кузатиши мобайнида, кўп қиррали кристалларнинг қирралари кристалл панжарадаги ясси атом тўрларига мувофиқ бўлади деб қисоблайди. У кварц, гематит, пирит ва олмос кристаллари ўсишининг ўзига хос хусусиятлари тўғрисида ёзган. С. қ. кристалл моддаларнинг таснифи ва уларни аниклаш (бурчакларни гониометр ёрдамида ўлчаш)га асосланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.