Stol tennisi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 614-b. — ziyouz.com
Stol tennisi — kiçik koptok va raketkalar bilan stolda uynaladigan sport öyini. Şarqiy Osiyoda paydo bölgan. 20-a.ning 20y.laridan köp mamlakatlarga tarkalgan. Dastlab «pingpong» (frans. pingpong — koptokning raketka va stolga urilişida çikadigan ovoz) deb atalgan. St. uçun, odatda, stol ölçami 152,5x274,3 sm; bal. 76 sm; turi 183x 15,25 sm böladi. Yogoç raketkaning yuziga rezina plastina qoplanadi. Koptok oq plastikadan yasaladi, diametri 37,2—38,2 mm, oğirligi 2,4—2,53 g. Uyin maydonçasining ölçami 6—7 x 12—14 m. Rasmiy musobakalar sport zallarida ötkaziladi: erkaklar va ayollar — jamoa bölib, yakka holda va juftlikda hamda aralaş juftlikda musobakalaşadilar. Uyin 3 yoki 5 partiyadan öynaladi. Öyinçilardan biri 21 oçko töplasa, u ğolib hisoblanadi. Agar hisob 20:20 bölib qolsa, unda öyinçilardan biri 2 oçko ortiq töplagunça öyin davom ettiriladi. S.t. Xalqaro federatsiyasi (ITTF, 1926 y. taşkil etilgan) 130 dan ortiq milliy federatsiyani birlaştiradi. 1926 y.dan har 2 yilda jahon birinçiligi ötkaziladi, 1988 y.dan Olimpiada öyinlari dasturiga kiritilgan.
Özbekistonda S.t. keng ommalaşgan. Özbekiston çempionati va kubogi musobaqalari muntazam ötkazib turiladi. Özbekiston S.t. federatsiyasi 1993 y. ITTFga a'zo bölib kirgan. Özbekistonlik Manzura Inoyatova, Saida Burhonxöjayeva, Svetlana Geta jahon çempionatida (Doxa ş., Qatar, 2004 y. mart) 1örinni olib, oltin medallar bilan taqsirlanişdi. Ular bilan birga Nodira Burhonxöjayeva, Madina Ayupova ham bir qança xalqaro turnirlarda ğolib bölişgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТОЛ ТЕННИСИ — кичик копток ва ракеткалар билан столда уйналадиган спорт ўйини. Шарқий Осиёда пайдо бўлган. 20-а.нинг 20й.ларидан кўп мамлакатларга таркалган. Дастлаб «пингпонг» (франц. pingpong — коптокнинг ракетка ва столга урилишида чикадиган овоз) деб аталган. Ст. учун, одатда, стол ўлчами 152,5x274,3 см; бал. 76 см; тури 183х 15,25 см бўлади. Ёгоч ракетканинг юзига резина пластина қопланади. Копток оқ пластикадан ясалади, диаметри 37,2—38,2 мм, оғирлиги 2,4—2,53 г. Уйин майдончасининг ўлчами 6—7 х 12—14 м. Расмий мусобакалар спорт залларида ўтказилади: эркаклар ва аёллар — жамоа бўлиб, якка ҳолда ва жуфтликда ҳамда аралаш жуфтликда мусобакалашадилар. Уйин 3 ёки 5 партиядан ўйналади. Ўйинчилардан бири 21 очко тўпласа, у ғолиб ҳисобланади. Агар ҳисоб 20:20 бўлиб қолса, унда ўйинчилардан бири 2 очко ортиқ тўплагунча ўйин давом эттирилади. С.т. Халқаро федерацияси (ITTF, 1926 й. ташкил этилган) 130 дан ортиқ миллий федерацияни бирлаштиради. 1926 й.дан ҳар 2 йилда жаҳон биринчилиги ўтказилади, 1988 й.дан Олимпиада ўйинлари дастурига киритилган.
Ўзбекистонда С.т. кенг оммалашган. Ўзбекистон чемпионати ва кубоги мусобақалари мунтазам ўтказиб турилади. Ўзбекистон С.т. федерацияси 1993 й. ITTFгa аъзо бўлиб кирган. Ўзбекистонлик Манзура Иноятова, Саида Бурҳонхўжаева, Светлана Гета жаҳон чемпионатида (Доха ш., Қатар, 2004 й. март) 1ўринни олиб, олтин медаллар билан тақцирланишди. Улар билан бирга Нодира Бурҳонхўжаева, Мадина Аюпова ҳам бир қанча халқаро турнирларда ғолиб бўлишган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.