Stratiform konlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 622-b. — ziyouz.com
Stratiform konlar - foydali qazilmalarning vulkanogençökindi va qatqatli çökindi toğ jinslari qalin qatlamlaridagi bir yoki bir neça stratigrafik gorizontda töplangan uyumlari. S.k. singenetikmagmatik va epigenetikpostmagmatik yöllar bilan xreil böladi. Karbonatli jinslar qatlamlaridagi qörğoşinrux (AQŞ, Missisuri ştatidagi konlar) hamda qumtoş va slanets qatlamlaridagi mis konlari (Qozoğiston, Jezqazgan koni) S.k. uçun xarakterli. S.k.da qatlam tanalari özini siğdirgan va ular bilan muvofiq yotgan toğ jinslariga nisbatan köp. Ular rudalarning oddiy mineral tarkibi bilan farq qiladi, bu esa rudali jinslarning bir yoki bir neçta katlamlarida mis, rux, qörğoşin sulfidlarining xolxolligi va hamroh minerallarning miqdoriga boğliq. S.k. katta hajmdagi keng qamrovli rivojlanişga ega bölib, bepoyon rudali r-nlar va provinsiyalarda şakllanadi (mas, Missisipi vodiysidagi qörğoşinrux konlari). «S.k.» termini, uşbu konlarning paydo böliş muammosi yuzasidan 1969 y.da NyuYorkda ötkazilgan konferensiyada qabul qilingan. Özbekistonda S.k. sirasiga Uçquloç (Şim. Nurota tizmasi), Sarikon, Konjaylov (Çatqol tizmasi) kabi qörğoşinrux konlari kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТРАТИФОРМ КОНЛАР - фойдали қазилмаларнинг вулканогенчўкинди ва қатқатли чўкинди тоғ жинслари қалин қатламларидаги бир ёки бир неча стратиграфик горизонтда тўпланган уюмлари. С.к. сингенетикмагматик ва эпигенетикпостмагматик йўллар билан хреил бўлади. Карбонатли жинслар қатламларидаги қўрғошинрух (АҚШ, Миссисури штатидаги конлар) ҳамда қумтош ва сланец қатламларидаги мис конлари (Қозоғистон, Жезқазган кони) С.к. учун характерли. С.к.да қатлам таналари ўзини сиғдирган ва улар билан мувофиқ ётган тоғ жинсларига нисбатан кўп. Улар рудаларнинг оддий минерал таркиби билан фарқ қилади, бу эса рудали жинсларнинг бир ёки бир нечта катламларида мис, рух, қўрғошин сульфидларининг холхоллиги ва ҳамроҳ минералларнинг миқдорига боғлиқ. С.к. катта ҳажмдаги кенг қамровли ривожланишга эга бўлиб, бепоён рудали р-нлар ва провинцияларда шаклланади (мас, Миссисипи водийсидаги қўрғошинрух конлари). «С.к.» термини, ушбу конларнинг пайдо бўлиш муаммоси юзасидан 1969 й.да НьюЙоркда ўтказилган конференцияда қабул қилинган. Ўзбекистонда С.к. сирасига Учқулоч (Шим. Нурота тизмаси), Сарикон, Конжайлов (Чатқол тизмаси) каби қўрғошинрух конлари киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.