Streptokokk
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 624-b. — ziyouz.com
Streptokokk (yun. streptos — zanjir va kokklar) — harakatsiz bakteriyalar turkumi (diametri 0,6—1 mkm). Havo çangi, odam terisi va b.da uçraydi. Bölinib köpayadi, natijada har xil uzunlikdagi şarsimon hujayralar zanjiri hosil böladi. S spora hosil qilmaydi; grammusbat; şakar va spirtni bijğitadi. Ayrim turlari amaliy ahamiyatga ega; sut kislota Si laktozani bijğitib sut kislota hosil qiladi. Bu jarayondan sut mahsulotlari (prostokvaşa va b.) olişda foydalaniladi. Polisaxaridlarni dekstranga aylantiruvçi ayrim turlari qon örnini bosuvçi suyuklik tayyorlaşda qöllanadi. Kasallik tuğdiruvçi turlari angina, saramas, yiringli kasalliklar paydo qiladi; qonni zararlaydi. Ba'zi S.lar eritrotsitlarni yemiriş (gemoliz) xususiyatiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СТРЕПТОКОКК (юн. streptos — занжир ва кокклар) — ҳаракатсиз бактериялар туркуми (диаметри 0,6—1 мкм). Ҳаво чанги, одам териси ва б.да учрайди. Бўлиниб кўпаяди, натижада ҳар хил узунликдаги шарсимон ҳужайралар занжири ҳосил бўлади. С спора ҳосил қилмайди; граммусбат; шакар ва спиртни бижғитади. Айрим турлари амалий аҳамиятга эга; сут кислота Си лактозани бижғитиб сут кислота ҳосил қилади. Бу жараёндан сут маҳсулотлари (простокваша ва б.) олишда фойдаланилади. Полисахаридларни декстранга айлантирувчи айрим турлари қон ўрнини босувчи суюклик тайёрлашда қўлланади. Касаллик туғдирувчи турлари ангина, сарамас, йирингли касалликлар пайдо қилади; қонни зарарлайди. Баъзи С.лар эритроцитларни емириш (гемолиз) хусусиятига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.