Suboşi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 633–634-b. — ziyouz.com
Suboşi — laşkarboşi, sarkarda, oliy boş qömondon. Bu unvon Turk xoqonligida saltanat uçun qilgan buyuk xizmatlari, sarkardalik iste'dodi bilan dong taratgan şaxslar (mas, Turk xoqonligida Kultegin, Möğilon, Inal qağan) gagina berilgan. Qoraxoniylar qöşinida Sdan rostgöylik, şijoat va botirlik, harbiy amaliyotlar çoğida turli harbiy mahorat işlata bilişlik talab qilingan. Saljuqiylar saltanatida «S.» atamasi qabila boşliği, viloyat, ölka hokimi ma'nolarida qöllangan. Saljuqiylar sulolasi asosçisi Saljuq xam S unvoniga ega bölgan. Viloyat hokimlariga S unvoni qatori arabça «amir» unvoni ham berilgan. S. sulton farmoniga muvofiq harbiy yurişga çiqqan. Usmonli turklar davlatida S. avvalgi mavqeini asta-sekin boy bergan, u çekka viloyatlarda mirşab vazifasini bajargan. Uning vazifasini başbuk, miri aşiret, reye deb atalgan amaldorlar egallagan. Ayni şu ma'noda S.ning Örta Osiyoda ham faoliyat körsatganligi tarixiy manbalarda aks etgan. Hoz. Turkiyada yermulkni boşqaruvçi şaxs S. atamasi bilan ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУБОШИ — лашкарбоши, саркарда, олий бош қўмондон. Бу унвон Турк хоқонлигида салтанат учун қилган буюк хизматлари, саркардалик истеъдоди билан донг таратган шахслар (мас, Турк хоқонлигида Култегин, Мўғилон, Инал қаған) гагина берилган. Қорахонийлар қўшинида Сдан ростгўйлик, шижоат ва ботирлик, ҳарбий амалиётлар чоғида турли ҳарбий маҳорат ишлата билишлик талаб қилинган. Салжуқийлар салтанатида «С.» атамаси қабила бошлиғи, вилоят, ўлка ҳокими маъноларида қўлланган. Салжуқийлар сулоласи асосчиси Салжуқ хам С унвонига эга бўлган. Вилоят ҳокимларига С унвони қатори арабча «амир» унвони ҳам берилган. С. султон фармонига мувофиқ ҳарбий юришга чиққан. Усмонли турклар давлатида С. аввалги мавқеини аста-секин бой берган, у чекка вилоятларда миршаб вазифасини бажарган. Унинг вазифасини башбук, мири аширет, рейе деб аталган амалдорлар эгаллаган. Айни шу маънода С.нинг Ўрта Осиёда ҳам фаолият кўрсатганлиги тарихий манбаларда акс этган. Ҳоз. Туркияда ермулкни бошқарувчи шахс С. атамаси билан аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.