Substitutsiya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 635-b. — ziyouz.com
Substitutsiya (lot. substituo örniga qöyaman, örniga almaştiraman) — vasiyatda örinbosar merosxör (substitut)ning tayinlanişi. Vorislik huquqida meros qoldiruvçining vasiyatnomasida meros oçilgunça asosiy merosxörning vafot etib qolişi yoki uni qabul qilmasligi eqtimolini hisobga olib, qöşimça merosxör körsatiladi. Asosiy merosxör qonunda nazarda tutilgan sabablarga köra merosdan mahrum etilgan holatlarda xam vorislikka substitut çaqiriladi. Substitut sifatida, Özbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga köra, merosxörlar qatoriga kirişkirmasligidan qat'i nazar, har qanday şaxs tayinlanişi mumkin.
Xalqaro huquqda davlatlarning moddiy javobgarligi şakllaridan biri, restitutsiyaning bir körinişi; qonunga xilof ravişda yöq qilingan yoki zarar yetkazilgan mulkni, şu jumladan, binolar, transport vositalari, san'at boyliklari, xususiy mulkni teng qiymatli boşqa mulk bilan almaştirişdan iborat.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУБСТИТУЦИЯ (лот. substituo ўрнига қўяман, ўрнига алмаштираман) — васиятда ўринбосар меросхўр (субститут)нинг тайинланиши. Ворислик ҳуқуқида мерос қолдирувчининг васиятномасида мерос очилгунча асосий меросхўрнинг вафот этиб қолиши ёки уни қабул қилмаслиги эқтимолини ҳисобга олиб, қўшимча меросхўр кўрсатилади. Асосий меросхўр қонунда назарда тутилган сабабларга кўра меросдан маҳрум этилган ҳолатларда хам ворисликка субститут чақирилади. Субститут сифатида, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексига кўра, меросхўрлар қаторига киришкирмаслигидан қатъи назар, ҳар қандай шахс тайинланиши мумкин.
Халқаро ҳуқуқда давлатларнинг моддий жавобгарлиги шаклларидан бири, реституциянинг бир кўриниши; қонунга хилоф равишда йўқ қилинган ёки зарар етказилган мулкни, шу жумладан, бинолар, транспорт воситалари, санъат бойликлари, хусусий мулкни тенг қийматли бошқа мулк билан алмаштиришдан иборат.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.