Subtropik mintaqalar

Subtropik mintaqalar - Yerning har ikki yarim şaridagi geografik mintaqalar, 30° va 40° kengliklar orasida joylaşgan. Sovuq oyning örtaça t-rasi 0° dan yuqori. S.da yil böyi ösimliklar vegetatsiyasi davom etadi. Yoz bilan qişning havo t-rasi katta farq qiladi. Yozda tropik, qişda mö'tadil havo massalari hukmron. Dengiz böyidan quruqlik içiga kirib borgan sari yoğin mikdori kamayib, iqlim kontinentallaşib boradi. Subtropik iqlimning 2 turi: materik subtropik iqlim va okean subtropik iqlim mavjud. Materik subtropik iqlimda yoz issiq va quruq, qiş beqaror, nisbatan sovuq böladi. Iyulning örtaça t-rasi 24—30°, yanv.da 0— 4° böladi. Yoğin 300—500 mm, toğlarning şamolga röpara yon bağrilarida 800—1000 mm. Okean subtropik iqlimga havo t-rasining yil davomida keskin özgarmasligi, yozda ança past (20° atrofida), qişda iliq (12° çamasida) tra bölişi xos. Sm.da tuproq, asosan, qizil hamda kulrangjigarrang, sariqqönğir tuproklar. Ösimlik dunyosi xilmaxil. Çöl va çala çöllardan doim yaşil örmonlargaça mavjud. Har bir materikda Sm.ning 3 asosiy — ğarbiy okean böyi yoki örta dengiz böyi, kontinental va şarqiy okean böyi sektorlari ajratiladi. Kontinental Sm. materikning içki qismlariga xos. Ularda yoğin kam (200—400 mm), yanv.ning örtaça t-rasi 0—4°, obhavo beqaror. Yoz issiq va quruq (28—30°). Yozda issiq 50° ga yetgani va qişda sovuq —10° dan past bölgani qayd etilgan. Yogin qiş va bahorda yoğadi. Özbekistonda Surxondaryo viloyatining Termiz va Denov tumanlari şu mintaqada joylaşgan. Asosan, çöl va çala çöl zonasiga kiradi. Su v bor yerlar özlaştirilib, vohalarga aylantirilgan. Issiqsevar ösimliklar, jumladan, magnoliya, palma daraxti ekiladi, ingiçka tolali paxta, şakarqamaş, subtropik mevalar (limon, xurmo, apelsin va b.) yetiştiriladi.