Subyekt
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 637-b. — ziyouz.com
Subyekt (lot. subjectus — ostida, pastda, asosida turuvçi) — mantiqning hukm çiqarilayotgan predmetni bildiruvçi termini. Grammatik an'analarda «S.» termini hukm (fikr) predmetiga muvofiq keluvçi ran bölagini bildiriş uçun qöllangan. Bu termin Ğarbiy Yevropa sintaktik terminologiyasida aynan, tarjimasiz qoldirilgan; rus grammatikasida uning kalkasi — «podlejaheye», özbekçada esa rusça terminning mazmuniy kalkasi («ega») qöllanadi. «S.» grammatik, mantiqiy (kommunikativ, psixologik) hamda semantik S. tuşunçalarini birlaştiradi. Köpçilik hollarda ular yoki asosan grammatik S. egaga teng böladi. Mas, «Bola yiğlayapti» gapidagi «bola» sözi bir paytning özida ham S, ham ega hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУБЪЕКТ (лот. subjectus — остида, пастда, асосида турувчи) — мантиқнинг ҳукм чиқарилаётган предметни билдирувчи термини. Грамматик анъаналарда «С.» термини ҳукм (фикр) предметига мувофиқ келувчи ran бўлагини билдириш учун қўлланган. Бу термин Ғарбий Европа синтактик терминологиясида айнан, таржимасиз қолдирилган; рус грамматикасида унинг калькаси — «подлежаҳее», ўзбекчада эса русча терминнинг мазмуний калькаси («эга») қўлланади. «С.» грамматик, мантиқий (коммуникатив, психологик) ҳамда семантик С. тушунчаларини бирлаштиради. Кўпчилик ҳолларда улар ёки асосан грамматик С. эгага тенг бўлади. Мас, «Бола йиғлаяпти» гапидаги «бола» сўзи бир пайтнинг ўзида ҳам С, ҳам эга ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.